Ziggo Sport gaat binnenkort experimenteren met Rafael van der Vaart als co-commentator naast Wytse van der Goot. De vaste studio-analist schuift voor het eerst aan in de live-commentaarcabine, een format dat in Nederland zelden wordt gebruikt. Van der Goot lichtte toe dat het om een proef gaat tijdens een wedstrijd met beperkte aanloop en zonder uitgebreide voor- en nabeschouwing, waarschijnlijk in de Spaanse competitie.
Van der Goot test nieuwe duo-rol met Van der Vaart
In Nederland is het gebruikelijk dat een voetbalwedstrijd door één commentator wordt verslagen. Van der Goot behoort tot de stemmen die dat model doorgaans prefereren, vooral bij duels met grote belangen. Voor Van der Vaart maakt hij echter een uitzondering. De oud-international werkt al jaren als analist bij Ziggo Sport en staat bekend om zijn directe stijl, humor en helder tactisch inzicht. Precies die combinatie wil Ziggo Sport nu eens in de live-commentaarpositie testen, naast de play-by-play commentator.
De gedachte achter de proef is om bij een op zichzelf staande wedstrijd iets extra’s te brengen: minder format, meer inhoud en spontaniteit. Geen lange opbouw met graphics of uitgebreide paneldiscussies, maar het verhaal van het duel zelf, aangevuld met de ervaring van een voormalig topvoetballer die de nuances en details kan duiden terwijl het spel zich ontvouwt. Bij topaffiches en wedstrijden met veel lading houdt Van der Goot vast aan zijn voorkeur voor solo-commentaar; precies daarom kiest Ziggo Sport voor een moment en competitie waar het experiment past.
Waarom een co-commentator in Nederland bijzonder blijft
In landen als Engeland, Duitsland en de Verenigde Staten is het standaard: een commentator die het spel beschrijft en een ex-prof die tactiek en spelerskeuzes duidt. In Nederland is de traditie anders gegroeid. De commentator is hier vaak verteller én duider ineen, terwijl de analistenrol vooral is ondergebracht in de studio voor of na de wedstrijd. Dat maakt live co-commentaar een uitzondering en vraagt bovendien om een andere regie, timing en rolverdeling dan kijkers en makers gewend zijn.
Een goede co-commentator moet kunnen doseren, het tempo van de wedstrijd aanvoelen en op precies de juiste momenten kort en inhoudelijk bijdragen. Dat is lastiger dan het lijkt: te veel praten haalt de vaart uit het commentaar, te weinig zeggen voegt niets toe. Precies daarom wagen zenders zich er in Nederland minder vaak aan. Toch groeit de behoefte aan afwisseling in presentatievormen, zeker bij wedstrijden die niet worden ingeklemd door zware studioprogrammering.
LaLiga als logische proeftuin
De verwachting is dat de proef plaatsvindt bij een duel uit LaLiga. Dat is om meerdere redenen logisch. De competitie levert technisch verzorgd voetbal en veel tactische variatie op, precies het terrein waar een analist als Van der Vaart zijn meerwaarde kan laten zien. Daarnaast kent hij het Spaanse voetbal van binnenuit dankzij zijn tijd bij Real Madrid. Zijn voelsprieten voor loopacties, positionering en teamafstanden kunnen in een live-setting kleur geven aan momenten die je als kijker in eerste instantie niet ziet.
Daar komt bij dat wedstrijden uit buitenlandse competities vaak iets minder zwaar omkaderd zijn in Nederland dan bijvoorbeeld de Eredivisie-topper van het weekend. Dat geeft ruimte om te proberen, bij te sturen en het format zo nodig te verfijnen zonder dat verwachtingen torenhoog zijn.
Schildkamp ziet schaarste: weinig natuurlijke co-commentators
Het experiment past in een breder debat in de Nederlandse sportmedia: wie zijn geschikt voor de live co-commentaarrol? Vincent Schildkamp, commentator bij ESPN, benoemt al langer dat het aanbod beperkt is. Volgens hem springt vooral Wim Kieft eruit, mede dankzij jaren ervaring bij Canal+ en Sport1. Kieft wist het tempo van de wedstrijd te respecteren, kort te blijven en precies die tactische observatie toe te voegen die het commentaar versterkte in plaats van overnam.
De kern van Schildkamps punt: co-commentaar is een vak apart. Een scherpe analist in de studio is niet automatisch een goede sidekick in de cabine. Ritme, timing, toon en het vermogen je eigen inzichten in dienst te stellen van het liveverhaal maken het verschil. Wie dat onder de knie heeft, voegt waarde toe; wie te nadrukkelijk aanwezig is of te lang uithaalt, verstoort het evenwicht.
De les uit de anekdote met Aad de Mos
Om dat spanningsveld te illustreren, vertelde Schildkamp eerder een anekdote over een Manchester United – Liverpool. Vooraf bespraken ze wat gewenst was: beknopt, tactisch, toevoegend. Zodra de bal rolde, ging het echter meteen de diepte in met stellige conclusies naar aanleiding van de eerste aanval en een schot op de lat van Gary Neville. In nog geen minuut zat het commentaar vol grote voorspellingen. Het tekent hoe verleidelijk het is om als analist meteen het stempel op een wedstrijd te willen drukken, terwijl co-commentaar juist vraagt om geduld en maatvoering.
Die vertelling wordt vaak aangehaald om te laten zien hoe dun de lijn is tussen meeslepend en overdadig. Niet omdat de analist in kwestie geen kennis heeft, maar omdat de rol in live-commentaar vraagt om een andere houding: observeren, filteren en alleen spreken als het de kijker daadwerkelijk helpt.
Wat kijkers mogen verwachten van de Ziggo-proef
Als de samenwerking tussen Van der Goot en Van der Vaart klikt, kunnen kijkers een compact en inhoudelijk duelverslag verwachten. De commentator leidt het spel en de verhaallijn, de co-commentator prikt op de juiste momenten door de oppervlakte heen: waarom die back doordekt, waar de ruimte op het middenveld ligt, of hoe een trainer het drukmoment verschuift. Ook kan Van der Vaart spelersgedrag verklaren vanuit zijn eigen loopbaan: keuzes in de zestien, het gevoel bij standaardsituaties of het herkennen van patronen die zich in de loop van een wedstrijd ontwikkelen.
Het risico bestaat dat het duo moet zoeken naar ritme. De eerste keer is het aftasten wanneer je inbreekt en hoe lang je het woord neemt. Daarom is een wedstrijd zonder groot ceremonieel daaromheen ideaal als test. Valt het in de smaak, dan kan Ziggo Sport overwegen dit format vaker in te zetten bij vergelijkbare duels. Pakt het minder uit, dan is de schade beperkt en keert men terug naar de vertrouwde solorol.
Wat dit zegt over de Nederlandse voetbalverslaggeving
De stap van Ziggo Sport past in een ontwikkeling waarin zenders experimenteren met beleving: andere cameraopstellingen, kortere studioblokken, en nu ook variatie in commentaarvorm. Het doel blijft hetzelfde: de kijker dichter bij het spel brengen. In een tijd waarin fans highlights en tactische clips overal kunnen zien, moet live-televisie iets toevoegen dat je niet op je telefoon vindt. Een goed afgestemd duo kan dat leveren.
Voor de sector is de proef ook een test van het talentenveld. Als Van der Vaart deze rol natuurlijk oppakt, kan dat de deur openen voor andere ex-profs die interesse hebben, maar nog niet de live-ervaring. Tegelijk zet het een hoge standaard: doseren, to the point blijven en de commentator laten leiden.
Vooruitblik
Een exacte datum is niet genoemd, maar de verwachting is dat Ziggo Sport het experiment op korte termijn inplant, vermoedelijk rond een LaLiga-speelronde. De zender zal het effect scherp evalueren: hoe reageert het publiek, wat zeggen kijkcijfers en terugkoppeling, en hoe voelt het voor de makers zelf in de cabine? Slaat het aan, dan krijgt de co-commentator in Nederland mogelijk weer wat vaker een podium. Lukt het niet, dan was het een zinvolle proef die duidelijk maakt waarom de solorol hier zo stevig geworteld is.
Hoe dan ook, de komst van Van der Vaart naast Van der Goot belooft een interessante blik in de keuken van live-commentaar. Kijkers krijgen de kans om te ervaren hoe het klinkt als een ervaren commentator en een analytische oud-speler elkaar in realtime aanvullen. Dat alleen al maakt de proef het volgen waard.
