AZ leek halverwege de tweede helft op rozen te zitten toen Troy Parrott in de 73ste minuut de bal van dichtbij binnenkopte. Het scorebord stond al bijna op 2-0, maar scheidsrechter Danny Makkelie werd door de VAR naar het scherm geroepen. Na het bekijken van de beelden annuleerde hij het doelpunt. De reden: hinderlijk buitenspel van Ibrahim Sadiq, die Ajax-verdediger Anton Gaaei in dezelfde actie hinderde.
Het moment in de 73ste minuut
De situatie ontstond uit een standaardsituatie. Peer Koopmeiners slingerde een vrije trap het strafschopgebied in. Alexandre Penetra won het kopduel en verlengde de bal richting de doelmond. Parrott dook op voor het doel en knikte van kortbij binnen. Alles wees op een geruststellende marge voor AZ.
Terwijl de Alkmaarse spelers al aan het juichen waren, volgde er plotseling twijfel. Makkelie kreeg een seintje van de videoscheidsrechter. Hij liep naar de zijlijn, bekeek meerdere hoeken en besloot vervolgens de treffer af te keuren. In eerste instantie was er onduidelijkheid, ook bij de kijkers thuis.
Waarom de VAR ingreep
ESPN-commentator Michiel Teeling liet tijdens de live-uitzending blijken dat hij de beslissing niet direct kon plaatsen. Pas in de herhalingen werd duidelijk wat de VAR had gezien. Ibrahim Sadiq stond op het moment van de voorzet van Koopmeiners in buitenspelpositie. Daarbij bewoog hij zich zo dat hij Anton Gaaei hinderde in diens poging om te verdedigen. Die combinatie – buitenspelpositie en het hinderen van een tegenstander – is volgens de spelregels bepalend.
De VAR vroeg Makkelie om zelf te beoordelen of die hinder groot genoeg was om te spreken van hinderlijk buitenspel. Na bestudering van de beelden concludeerde de scheidsrechter dat Sadiqs positie en beweging invloed hadden op Gaaei. Daarmee was de voorwaarde voor buitenspel overtreden, ongeacht wie de bal uiteindelijk raakte of scoorde.
De regels over hinderlijk buitenspel
De buitenspelregel draait niet alleen om waar een speler staat, maar vooral om wat hij vanuit die positie doet. Een speler in buitenspelpositie begaat een overtreding als hij actief deelneemt aan het spel op een manier die tegenstanders belemmert. Dat kan zijn door het zicht te ontnemen, de looplijn te blokkeren, een duel aan te gaan of een tegenstander te beïnvloeden in diens mogelijkheid om de bal te spelen.
Belangrijk is dat een speler daarvoor de bal niet hoeft te raken. Alleen al het hinderen van een verdediger kan voldoende zijn. De beoordeling is vaak fijngevoelig: was de beweging richting de verdediger, stond hij in de baan van de bal, of dwong hij de verdediger tot aanpassing? Dat zijn precies de vragen die scheidsrechter en VAR samen beantwoorden.
Uitleg van de spelsituatie stap voor stap
Op het moment dat Koopmeiners de vrije trap verstuurde, stond Sadiq voorbij de laatste linie van Ajax. Dat is op zichzelf nog geen overtreding. Het wordt pas buitenspel als hij vanuit die positie invloed uitoefent. Terwijl de bal het strafschopgebied in zeilt, zoekt Sadiq de ruimte dicht bij Gaaei. Volgens de herhalingen kruist hij de verdedigende looplijn en veroorzaakt hij voldoende hinder om de Ajax-back te storen.
Vervolgens raakt Penetra de bal met het hoofd. Die aanraking verandert niets aan het uitgangspunt van de buitenspelsituatie van Sadiq, omdat het gaat om een teamgenoot die de bal speelt. Het is dus nog steeds de oorspronkelijke voorzet van Koopmeiners die telt voor het bepalen van buitenspel. Parrott, die zelf niet buitenspel stond, rondt af, maar de overtreding is dan al gemaakt. De scheidsrechter kan en moet in zo’n geval terug naar het eerstvolgende moment waarop de spelregels zijn overtreden, en dat is het hinderlijk buitenspel van Sadiq.
Rol van de scheidsrechter en de VAR
De VAR grijpt in bij duidelijke en belangrijke fouten in vier categorieën: doelpunten, strafschoppen, directe rode kaarten en persoonsverwisseling. Een mogelijke buitenspelsituatie bij een doelpunt valt daaronder. De videoscheidsrechter adviseert, maar de veldscheidsrechter beslist. Daarom liep Makkelie naar het scherm voor een zogenoemde on-field review, zodat hij zelf de mate van hinder kon beoordelen.
Na het zien van meerdere herhalingen hakte Makkelie de knoop door: doelpunt afgekeurd. De communicatie en procedure verliepen daarbij volgens protocol. Het kost tijd, maar het doel is dat de cruciale beslissing klopt binnen de geest en de letter van de regels.
Reacties en gevoel in het stadion
In het stadion en voor de buis zorgde de beslissing begrijpelijkerwijs voor gemengde reacties. Spelers en supporters van AZ dachten even aan een veilige marge, terwijl bij Ajax een zucht van opluchting te voelen was. De eerste verwarring bij commentatoren en fans maakte snel plaats voor meer begrip toen de close-ups en vertragingen de situatie tussen Sadiq en Gaaei duidelijker toonden. Zulke momenten leggen bloot hoe complex standaardsituaties kunnen zijn, zeker in een druk strafschopgebied met veel bewegende spelers.
Betekenis voor de wedstrijd
Een treffer in de slotfase die wordt teruggedraaid, verandert de dynamiek van een duel. In plaats van een ogenschijnlijk beslissende marge bleef de spanning intact. AZ moest opnieuw bouwen aan kansen, terwijl Ajax in leven bleef en kon loeren op een ommekeer. Zulke VAR-momenten hebben niet alleen een technische, maar ook een mentale impact op beide ploegen: juichend afzetten en dan herpakken, of juist hernieuwde energie voelen omdat je een dreun ontwijkt.
Los van de sportieve emotie benadrukt deze situatie hoe belangrijk details zijn bij standaardsituaties. Positionering, loopacties en timing maken het verschil tussen een geldig doelpunt en een overtreding. Voor trainers en spelers is het een herinnering om slim te bewegen zonder de grenzen van de buitenspelregel te overschrijden. Voor verdedigers is het een aansporing om in de chaos toch de tegenstander te blijven voelen en het duel niet te verliezen.
Wat we leren van dit moment
De afkeuring van Parrotts treffer laat zien hoe breed de buitenspelregel is. Niet alleen meespelen of scoren telt; ook het beïnvloeden van een tegenstander weegt mee. De VAR is er dan om te helpen bij het scheiden van schijn en werkelijkheid, juist in overvolle situaties waar het blote oog tekortschiet.
Voor kijkers vraagt het soms geduld. Een minuut wachten voelt lang, zeker wanneer een juichmoment in de lucht hangt. Maar de payoff is een beslissing die beter aansluit bij de regels. In wedstrijden op dit niveau, met hoge belangen en kleine marges, is dat van grote waarde.
Conclusie
Het doelpunt van Troy Parrott werd terecht teruggedraaid op basis van hinderlijk buitenspel van Ibrahim Sadiq. De aanvaller van AZ stond buitenspel op het moment van de voorzet van Peer Koopmeiners en hinderde Anton Gaaei in dezelfde spelfase. Dat is precies wat de regels verbieden. Scheidsrechter Danny Makkelie volgde na VAR-ingrijpen de juiste procedure en nam de uiteindelijke beslissing. Het moment onderstreept het belang van scherpe positionering bij standaardsituaties én de rol van de VAR om in cruciale situaties tot de juiste uitkomst te komen.
