Willem van Hanegem snapt er niets van dat AZ zondag niet met drie punten van het veld stapte tegen Ajax. De Noord-Hollandse derby eindigde in 1-1, maar volgens de oud-international had AZ genoeg gecreëerd om de wedstrijd te beslissen. In zijn column in het Algemeen Dagblad wees hij vooral op twee beslissende momenten: een vermeende strafschop voor Jizz Hornkamp die niet werd gegeven en de afgekeurde treffer van Troy Parrott. In zijn ogen werd AZ op cruciale momenten tekortgedaan.
Van Hanegem ziet gemiste strafschop
Het moment waar Van Hanegem het meest over valt, kwam in de 77e minuut. AZ-spits Jizz Hornkamp leek de 2-1 te kunnen binnenkoppen, maar kreeg in de lucht een duw in de rug van Youri Baas. Door dat contact raakte hij uit balans en miste hij de bal. De scheidsrechter besloot geen strafschop te geven, mede omdat de inschatting was dat Hornkamp de bal waarschijnlijk toch niet meer had kunnen raken.
Van Hanegem vindt die redenering onjuist. Hij benadrukt dat het niet relevant is of een speler de bal sowieso had gehaald, maar of er sprake is van een overtreding. Een duw in de rug bij een speler die in de lucht hangt, kost altijd evenwicht en is volgens hem simpelweg een strafschop. Voor iedereen die gevoetbald heeft, is dat duidelijk, stelt hij. In zijn ogen werd AZ hier een duidelijke kans ontnomen.
Discussie over afgekeurde treffer
Eerder in de wedstrijd maakte Troy Parrott namens AZ de 2-0, maar die goal ging na ingrijpen van de VAR van het bord. De reden: Anton Gaaei van Ajax werd in de aanloop geblokt door Ibrahim Sadiq. Scheidsrechter Danny Makkelie bekeek de beelden langs de kant en besloot het doelpunt af te keuren. Veel toeschouwers vonden die beslissing verdedigbaar, maar Van Hanegem plaatst er een grote kanttekening bij.
Hij wijst op de inconsistentie in de uitleg. Bij de penaltysituatie zou Hornkamp de bal toch niet meer kunnen halen, maar bij de afgekeurde treffer ging die gedachte volgens hem ineens niet op. Als Gaaei de bal inderdaad toch niet meer had kunnen verdedigen, waarom dan wel fluiten voor een blokkade? Van Hanegem vindt dat er met twee maten is gemeten. En als het allemaal zo helder was, zo betoogt hij, waarom moest Makkelie dan nog zelf naar het scherm om opnieuw te kijken? In zijn ogen ging het hier niet om een zwart-witmoment zoals buitenspel, maar om een interpretatie van contact en hinderen.
Rol van scheidsrechter en VAR onder de loep
De herbeoordeling door de VAR speelt een grote rol in beide momenten. De videoscheidsrechter kan de arbiter adviseren om een situatie opnieuw te bekijken als er sprake is van een duidelijke fout of een gemiste, belangrijke gebeurtenis. Dat Makkelie naar het scherm werd geroepen bij de 2-0 van AZ, onderstreept dat het om een grensgeval ging. Zulke interpretaties zorgen vaker voor discussie, zeker in wedstrijden met grote belangen zoals een derby.
De kern van Van Hanegems kritiek draait om duidelijkheid en consistentie. Als duwen in de rug in de lucht als overtreding wordt gezien, hoort dat een strafschop te zijn, los van de vraag of iemand de bal nog kan koppen. En als een vermeende blokkade een doelpunt ongeldig maakt, moet ook helder zijn waarom dat bij vergelijkbare duels elders op het veld niet gebeurt. Voor spelers en supporters zijn die verschillen lastig te begrijpen.
AZ had de wedstrijd kunnen beslissen
Los van de arbitrage zag Van Hanegem voldoende aanknopingspunten om te stellen dat AZ de wedstrijd had kunnen winnen. De ploeg speelde met overtuiging, zette Ajax bij vlagen onder druk en kwam in posities om toe te slaan. Dat het duel uiteindelijk in 1-1 eindigde, voelde daardoor als een gemiste kans. In zijn column merkte hij zelfs op dat AZ drie keer had kunnen scoren.
De Noord-Hollandse derby leverde een boeiend spelbeeld op. Ajax had fases met meer balbezit, AZ prikte gevaarlijk in de omschakeling en uit spelhervattingen. Aan beide kanten werd hard gewerkt en vaak op het randje geduelleerd. Precies dat gaf aanleiding voor de momenten die de wedstrijd kleur gaven: veel fysieke duels, kleine overtredingen en een grote rol voor de arbitrage op sleuteltijdstippen.
Gevoel van onrecht bij de Alkmaarders
Van Hanegem stelt dat AZ zich best bestolen mag voelen met een gelijkspel. Die uitspraak sluit aan bij de sfeer die rond zulke wedstrijden kan ontstaan. In een vol stadion, met hoge verwachtingen en spanning, wordt elk grensgeval uitvergroot. Wanneer dan twee beslissingen in korte tijd in het nadeel uitpakken, blijft er al snel een gevoel hangen dat er meer in had gezeten. Zeker wanneer een club vindt dat de regels niet gelijkmatig zijn toegepast.
Voor de spelers van AZ is het zaak om de frustratie snel om te buigen. Het spelbeeld gaf vertrouwen, en de ploeg creëerde voldoende om het duel naar zich toe te trekken. Het afmaken van kansen en het calmer omgaan met hectiek rondom beslissingen horen daar ook bij. Aan de andere kant zal Ajax opgelucht zijn met een punt in een lastige uitwedstrijd waarin de thuisploeg aanspraak maakte op meer.
De lading van de Noord-Hollandse derby
AZ-Ajax is meer dan zomaar een competitiewedstrijd. De derby draagt rivaliteit, eergevoel en regionale trots met zich mee. Zulke duels zijn vaak intens, met veel duels en momenten waarop het publiek opveert. Dat verhoogt niet alleen de spanning op het veld, maar ook de druk op de arbitrage. Iedere fluitsignaal wordt gewogen, elke videoreview leidt tot debat.
Dat maakt het belang van heldere communicatie over beslissingen nog groter. Spelers, coaches en fans willen begrijpen waarom iets wordt wel of niet wordt bestraft. Wanneer de uitleg varieert per situatie, of wanneer het lijkt alsof vergelijkbare momenten anders worden beoordeeld, blijft de discussie onvermijdelijk voortduren. De opmerkingen van Van Hanegem passen in dat bredere gesprek over regels, uitleg en uniformiteit.
Vooruitblik en conclusie
Voor AZ rest de uitdaging om dit gelijkspel snel van zich af te schudden en de positieve elementen mee te nemen. De organisatie stond er lange tijd goed op, en de ploeg toonde veerkracht. Tegelijkertijd zal de staf de momenten rond de 77e minuut en de afgekeurde treffer nauwkeurig analyseren, juist om te begrijpen wat er anders had gekund binnen de grenzen van de wedstrijd. Ajax zal vooral tevreden zijn met het resultaat in een duel waarin het op meerdere momenten kwetsbaar oogde.
De kern van Van Hanegems boodschap is helder: hij zag een overtreding op Hornkamp die een strafschop waard was en hij vond de afkeuring van de 2-0 vooral een kwestie van interpretatie, met te veel ruimte voor uiteenlopende uitleg. Daarmee legt hij de vinger op een bredere zere plek in het moderne voetbal: het spanningsveld tussen VAR, spelregels en menselijke beoordeling. Voor nu blijft de uitkomst staan op 1-1, maar de nasleep van deze derby zal nog even doorklinken in Alkmaar én in het scheidsrechtersdebat.
Samengevat: AZ had volgens Van Hanegem recht op meer, zowel qua spel als in de beslissingen die de wedstrijd richting gaven. De discussie over consistent fluiten en ingrijpen met behulp van de VAR is daarmee opnieuw aangewakkerd. In de komende weken zal blijken of AZ de teleurstelling kan omzetten in punten en of de arbitrage in vergelijkbare situaties meer houvast kan bieden.
