Het kabinet werkt aan een nieuw steunpakket van bijna 1 miljard euro om de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten voor huishoudens, automobilisten en bedrijven te verzachten. Goedkoper tanken zit er niet in: een verlaging van de benzineaccijns is bewust van tafel geveegd. In plaats daarvan kiest de regering voor gerichtere maatregelen die volgens betrokken ministers meer effect hebben en minder risico’s kennen voor de langere termijn.
Wat staat er in het pakket
De kern van het plan bestaat uit een mix van steun voor mobiliteit, hulp aan de laagste inkomens en versnelling van verduurzaming. Dit zijn de belangrijkste onderdelen die nu op tafel liggen:
- De onbelaste reiskostenvergoeding gaat omhoog van 23 naar 25 cent per kilometer.
- De motorrijtuigenbelasting voor grijze kentekens (bestelauto’s en lichte bedrijfswagens) wordt tot en met eind dit jaar gehalveerd.
- Er komt 50 miljoen euro extra voor het energienoodfonds om de armste huishoudens te ondersteunen.
- Er wordt extra geld uitgetrokken voor het isoleren van huizen, zodat energierekeningen structureel omlaag kunnen.
- Groene subsidies voor bedrijven worden naar voren gehaald, zodat ondernemers sneller kunnen investeren in verduurzaming.
Geen accijnsverlaging op brandstof
In tegenstelling tot Duitsland kiest Nederland er niet voor om de accijnzen op benzine te verlagen. Het kabinet wijst erop dat dit erg duur is en relatief weinig verlichting geeft. Om de literprijs met 10 cent omlaag te brengen, zou de schatkist ongeveer 1 miljard euro moeten bijleggen. Bovendien kan niemand voorspellen hoe lang de spanningen in het Midden-Oosten en de effecten op prijzen aanhouden. Daarom wil de regering het geld gerichter inzetten en voorkomen dat een accijnsverlaging het brandstofverbruik stimuleert.
Hogere reiskostenvergoeding voor werknemers
Voor mensen die voor hun werk veel onderweg zijn, voert het kabinet de onbelaste kilometervergoeding op van 23 naar 25 cent. Werkgevers mogen dit hogere bedrag netto vergoeden. Als werkgevers het maximum vergoeden, kan dat voor iemand die wekelijks 400 kilometer rijdt ongeveer 8 euro per week schelen. Het is een directe manier om forensen en buitendienstmedewerkers tegemoet te komen, zonder dat de literprijs aan de pomp kunstmatig laag wordt gehouden.
Halvering wegenbelasting voor grijze kentekens
Om vooral kleine ondernemers met een bestelbus lucht te geven, daalt de motorrijtuigenbelasting voor grijze kentekens, bestelauto’s en lichte bedrijfswagens tijdelijk met 50 procent. Deze maatregel geldt tot en met het einde van dit jaar. Het kabinet mikt daarmee op een doelgroep die de auto echt nodig heeft voor het werk en direct profiteert van lagere vaste kosten.
Extra steun voor kwetsbare huishoudens
Grote zorg over de energierekening is er op dit moment nog niet, maar de vrees is dat dit kan veranderen als de crisis langer aanhoudt en prijzen alsnog oplopen. Daarom krijgt het energienoodfonds een extra injectie van 50 miljoen euro. Dit geld kan later dit jaar worden ingezet voor mensen die in de knel raken met het betalen van hun energierekening. Het gaat om gerichte steun voor huishoudens die al met energiearmoede kampen of daar dreigen in te belanden.
Investeren in isolatie en versnellen van verduurzaming
Naast noodsteun zet het kabinet in op structurele verlaging van energiekosten. Er komt extra geld beschikbaar voor isolatiemaatregelen bij woningen, zodat huishoudens blijvend minder energie verbruiken. Voor bedrijven worden groene subsidies die oorspronkelijk voor latere jaren waren gepland, naar voren gehaald. Zo kunnen ondernemers eerder investeren in zuinige apparatuur, schone productie en andere besparende maatregelen. De gedachte hierachter: hoe sneller het verbruik daalt, hoe minder kwetsbaar Nederland is voor prijsschokken.
Waarom de lange termijn telt
Omdat niemand weet hoelang de onrust en de prijseffecten zullen aanhouden, wil het kabinet financieel ruimte houden. Een groot deel van de maatregelen is daarom tijdelijk, gericht en bedoeld om gedrag niet verkeerd te prikkelen. Waar een accijnsverlaging het verbruik zou kunnen aanjagen, moeten de gekozen stappen juist helpen de kosten te dempen zonder de vraag naar brandstof te vergroten. Het pakket balanceert tussen directe verlichting en structurele besparingen.
Politiek vervolg en timing
De plannen liggen vrijdag op tafel in de ministerraad. Omdat het gaat om een minderheidskabinet, is daarna overleg met oppositiepartijen nodig om voldoende steun te vinden. De contouren kunnen in dat proces nog worden aangepast. De bedoeling is dat het kabinet het volledige steunpakket na het weekend presenteert, inclusief de definitieve invulling en planning van de maatregelen.
Wat betekent dit voor jou
Voor automobilisten verandert er op korte termijn weinig aan de pomp: benzine en diesel worden niet goedkoper door lagere accijnzen. Reis je veel voor je werk, dan kun je wel profiteren als je werkgever de hogere onbelaste kilometervergoeding volledig uitbetaalt. Rijd je in een bestelauto met grijs kenteken, dan daalt je wegenbelasting dit jaar fors. Heb je moeite met het betalen van je energierekening, dan kan het energienoodfonds later dit jaar uitkomst bieden. En wie zijn huis wil isoleren, kan rekenen op extra steun om de investering haalbaarder te maken.
Vooruitblik
De komende dagen worden beslissend. Eerst moet het kabinet intern overeenstemming bereiken, daarna is politieke steun in de Tweede Kamer nodig. Als alles volgens plan verloopt, worden de maatregelen na het weekend officieel toegelicht en volgt snel duidelijkheid over wanneer de hogere reiskostenvergoeding ingaat, hoe de halvering van de wegenbelasting voor grijze kentekens precies wordt toegepast en via welke loketten huishoudens en bedrijven aanspraak kunnen maken op de extra isolatie- en verduurzamingssteun. De boodschap is helder: geen dure, brede prijsverlaging aan de pomp, maar gerichte verlichting voor wie het nodig heeft en investeringen die de energierekening blijvend omlaag moeten brengen.
