Een toespraak van premier Jetten op het partijcongres van D66 werd onderbroken door demonstranten. De premier werd korte tijd door beveiligers van het podium gehaald. Even later stond hij er weer en maakte hij zijn verhaal af.
De actievoerders wilden aandacht vragen voor Gaza. Zij verstoorden de speech met hard geluid, waarna ingrijpen volgde. Nadat de groep de zaal had verlaten, hervatte Jetten zijn toespraak en kreeg hij groot applaus van de aanwezigen.
Een toespraak die een ander verloop kreeg
Het congres van D66 stond in het teken van de toespraak van de premier. Die speech kreeg een onverwacht verloop. Een groep demonstranten liet zich in de zaal horen en trok de aandacht naar zich toe.
Voor Jetten betekende dat een korte onderbreking van zijn verhaal. Voor de aanwezigen werd het een moment waarop protest, beveiliging en politieke boodschap binnen enkele minuten in dezelfde zaal samenkwamen, voor het oog van de camera’s.
Eerst een poging om door te spreken
Jetten probeerde zijn toespraak in eerste instantie voort te zetten. Hij koos voor een lichte toon en wilde het moment op een ludieke manier oplossen. Zo hoopte hij de draad van zijn verhaal vast te houden.
Die aanpak hield niet lang stand. De demonstranten bleven zich laten horen en maakten het spreken vanaf het podium steeds moeilijker. Het geluid in de zaal nam toe en de situatie veranderde daardoor snel.
Hard geluid maakt verdergaan onmogelijk
De actievoerders verstoorden de toespraak met hard geluid. Daardoor was de boodschap van de premier niet langer goed te volgen. Doorgaan met de speech werd op dat moment praktisch onhaalbaar voor de spreker.
Het initiatief lag toen niet meer bij het podium. De verstoring bepaalde het tempo in de zaal. Voor Jetten viel er weinig toe te voegen zolang het geluid van de actie aanhield.
De beveiliging grijpt in
Daarop kwam de beveiliging in actie. De premier werd van het podium gehaald, zoals op de beelden van het moment te zien is. De onderbreking van zijn optreden was daarmee een feit.
Het ingrijpen duurde kort. Jetten verliet het podium, terwijl de demonstranten hun actie in de zaal voortzetten. De aanwezigen zagen zo hoe een geplande toespraak tijdelijk stil kwam te liggen.
Terugkeer nadat de zaal was verlaten
Nadat de demonstranten de zaal hadden verlaten, kwam de premier opnieuw het podium op. Hij pakte zijn toespraak op en ging verder met het verhaal dat hij eerder had moeten afbreken.
Voordat hij dat deed, stond Jetten kort stil bij wat er was gebeurd. Volgens hem hoort een dergelijke onderbreking erbij, juist in een land waar vrijheid van meningsuiting en het demonstratierecht zwaar wegen.
De reactie van de premier
“Dit hoort er ook bij, zeker in een land waar vrijheid van meningsuiting en het recht om te demonstreren zo belangrijk is”, zei Jetten nadat hij zijn plaats op het podium weer had ingenomen.
Met die woorden plaatste hij het protest in een breder kader. De verstoring werd daarmee niet alleen een incident tijdens een congres, maar ook een voorbeeld van de ruimte die demonstranten in Nederland hebben.
Groot applaus uit de zaal
Bij zijn terugkeer werd de premier met groot applaus onthaald. De reactie van de aanwezigen maakte duidelijk dat de onderbreking de sfeer op het congres niet blijvend had veranderd. Het programma kon verder.
Jetten bedankte het congres vervolgens voor de “respectvolle manier waarop ze met demonstranten zijn omgegaan”. Zo sprak hij niet alleen waardering uit voor het protestrecht, maar ook voor de houding van zijn eigen achterban.
Gaza als motief van de actie
De demonstranten die de toespraak verstoorden, wilden aandacht vragen voor Gaza. Dat thema stond centraal in hun optreden. Het protest verbond de bijeenkomst van de partij daarmee direct aan de situatie in het gebied.
Het onderwerp bleek niet alleen buiten de zaal te leven. Ook binnen het congres kwam Gaza op tafel, zowel via de actie van de demonstranten als via de woorden van de premier zelf.
Ook actie tegen Tata Steel
Bij het congres waren daarnaast leden van Extinction Rebellion aanwezig. Zij voerden actie tegen Tata Steel. Daarmee kwam een tweede onderwerp naar de bijeenkomst, los van de demonstratie die de toespraak onderbrak.
Het congres kende dus meer dan één vorm van protest. Verschillende groepen zochten de aandacht van de aanwezige politici en van de camera’s die het verloop van de dag vastlegden in de zaal.
Gaza terug in de speech
Later in zijn toespraak kwam Jetten zelf op Gaza terug. Hij zei nooit te willen wegkijken als onschuldige burgers en kinderen slachtoffer worden van oorlog en bruut geweld, waar dat ook gebeurt.
De premier noemde daarbij meerdere conflicten in één adem. Niet in Oekraïne, niet in Soedan, niet in Gaza en niet op de Westoever, zo vatte hij zijn uitgangspunt voor het congres samen.
Eén lijn door verschillende conflicten
Door Oekraïne, Soedan, Gaza en de Westoever naast elkaar te zetten, koppelde Jetten de gebeurtenissen aan een algemener principe. Geweld tegen burgers en kinderen moet volgens hem overal worden benoemd, zonder uitzonderingen.
Die formulering sloot aan bij het thema dat de demonstranten eerder in de zaal hadden aangedragen. Protest en toespraak raakten elkaar daarmee inhoudelijk, ook al verliep de ontmoeting tussen beide rommelig en luidruchtig.
Wat de beelden laten zien
Op de beelden van het moment is te zien hoe de premier door beveiligers van het podium wordt begeleid. Het fragment legt de kern van de onderbreking vast en laat zien hoe snel dat ging.
Daarna volgt het beeld van een zaal die zich herpakt. Zodra de demonstranten zijn vertrokken, kan het programma verder en keert Jetten terug naar het podium om zijn toespraak alsnog uit te spreken.
Demonstratierecht als rode draad
In zijn reactie legde de premier de nadruk op het recht om te demonstreren. Dat recht noemde hij belangrijk, ook wanneer het gebruik ervan een eigen toespraak doorkruist. Dat maakte zijn antwoord op de actie opvallend.
Tegelijk bedankte hij de aanwezigen voor hun opstelling tijdens de verstoring. Die combinatie, waardering voor het protest en voor de rust in de zaal, vormde de kern van zijn korte reactie.
Het congres gaat verder
Na de onderbreking hervatte het congres zijn loop. De toespraak werd afgemaakt en de premier sprak het gezelschap alsnog toe. De actie leidde dus niet tot het afbreken van zijn optreden op het podium.
Het incident bleef daarmee beperkt tot een intermezzo van enkele minuten. Het zorgde voor beelden en aandacht, maar de bijeenkomst kon daarna worden voortgezet zoals die in de zaal was begonnen.
Twee boodschappen op één dag
De dag leverde zo twee soorten aandacht op. De actievoerders brachten Gaza en Tata Steel onder de aandacht van de partij. De premier bracht zijn eigen boodschap over aan de leden in de zaal.
Dat die twee lijnen elkaar kruisten, gaf het congres een ander karakter dan gepland. Het protest werd onderdeel van het verhaal van de dag, zowel in de zaal als op de beelden erna.
Wat er blijft hangen
Van de bijeenkomst blijft vooral het beeld over van een premier die van het podium werd gehaald en even later terugkwam. Die twee momenten samen vatten het verloop van de toespraak goed samen.
Daarnaast blijven de woorden van Jetten staan over vrijheid van meningsuiting, het recht om te demonstreren en het niet wegkijken bij geweld tegen burgers. Het protest gaf die uitspraken op dat moment extra lading.
