Presentator Jack van Gelder heeft via sociale media stevige kritiek geuit op CDA-leider Henri Bontenbal en de koers van de VVD. Aanleiding is de vorming van een nieuw minderheidskabinet van D66, VVD en CDA, waarover in Den Haag wordt gezegd dat het een ‘verantwoordelijke keuze’ is. Van Gelder prikt door dat beeld heen en noemt Bontenbal onbetrouwbaar en te veel gericht op samenwerking met linkse partijen. Ook verwijt hij de VVD dat de partij zich laat meevoeren naar links.
Achtergrond bij de formatie
In januari 2026 werken D66, VVD en CDA aan een minderheidskabinet. Zo’n constructie leunt op wisselende meerderheden in de Tweede Kamer en vraagt om samenwerking met oppositiepartijen per onderwerp. Die keuze komt na een lange en lastige formatieperiode, waarin verschillende combinaties zijn verkend. De PVV, die bij de verkiezingen 26 zetels behaalde, maakt geen deel uit van dit kabinet. Volgens critici is daarmee een duidelijke kans op een rechtser regeringsbeleid gemist; voorstanders zien juist een pragmatische poging om bestuurbaarheid te garanderen.
De aanval op Henri Bontenbal
Van Gelder richt zijn pijlen vooral op CDA-leider Bontenbal. Hij deelde een screenshot van een ChatGPT-samenvatting van een eerdere discussie in het tv-programma De Oranjezomer, waarin hij Bontenbal al bekritiseerde. De kern van zijn boodschap: Bontenbal beweert in het politieke midden te staan, maar kiest in de praktijk richting linkse samenwerking, onder meer met D66 en partijen als GroenLinks-PvdA. Van Gelder noemt dat inconsistent en ‘niet te vertrouwen’.
De kritiek sluit aan bij een breder debat binnen het CDA over de koers van de partij. Sinds het verlies van de traditionele achterban en wisselende electorale resultaten zoekt het CDA naar een herkenbaar profiel in het midden van het politieke spectrum. Het besluit om de PVV niet te laten meeregeren en wel met D66 en de VVD in zee te gaan, wordt door tegenstanders uitgelegd als een definitieve linksere wending. Bontenbal heeft eerder benadrukt dat het CDA ‘verbindend centrumrechts’ wil zijn, maar die uitleg overtuigt critici als Van Gelder niet.
De VVD onder vuur
Ook de VVD moet het ontgelden in Van Gelders analyse. Hij stelt dat de liberalen er niet in zijn geslaagd een solide rechts blok te smeden, bijvoorbeeld met JA21, en daardoor nu afhankelijk zijn van afspraken met D66 en het CDA. In zijn woorden ‘hobbelt de VVD mee naar links’. Voor kiezers die rekenden op een uitgesproken rechtse koers voelt dat als een nederlaag.
Die kritiek raakt aan een bekende spanning binnen de VVD: de afweging tussen regeringsverantwoordelijkheid en ideologische scherpte. In een minderheidskabinet is compromis de norm. Dat kan leiden tot beleid dat minder uitgesproken liberaal-rechts oogt, zeker op dossiers als klimaat en stikstof, waar D66 en CDA andere accenten leggen. Tegelijk zal de VVD erop wijzen dat meebesturen invloed geeft, en dat zonder deelname elke koers nog verder van de eigen uitgangspunten kan afdrijven.
De rol van PVV en JA21
Een belangrijk element in Van Gelders betoog is de uitgesloten rol van de PVV en de mislukte poging om JA21 te koppelen aan een breder rechts blok. De PVV beschikt over een stevige fractie, maar ligt voor meerdere partijen gevoelig als coalitiepartner. JA21, kleiner maar nadrukkelijk rechts, zou volgens critici van de huidige formatie het evenwicht naar een andere richting kunnen hebben getrokken. Dat is niet gelukt, en daardoor krijgt de huidige coalitie, met steun die per dossier gezocht moet worden, een minder rechtse uitstraling.
WEF en de ‘Great Reset’: de kern van de zorg
Van Gelder koppelt zijn kritiek aan een bredere zorg over internationale invloed op nationaal beleid. In zijn berichten spreekt hij over het World Economic Forum (WEF) en de ‘Great Reset’, een term die de afgelopen jaren in het publieke debat regelmatig terugkeert. In zijn ogen volgt het nieuwe kabinet te gemakkelijk een globalistische agenda, ten koste van ondernemers en burgers, en hij roept zelfs op tot een breuk met het WEF via een petitie.
Het WEF is een platform waar politici, bedrijven en experts jaarlijks in Davos spreken over mondiale uitdagingen, zoals economie, technologie en klimaat. Voorstanders zien het als een plek waar ideeën worden uitgewisseld; tegenstanders vrezen dat er te veel invloed is op nationale besluitvorming buiten democratische controle om. De ‘Great Reset’ werd door het WEF gelanceerd als visie op herstel na de coronapandemie en de transitie naar een duurzame economie. In het publieke debat is de term echter ook beladen geraakt, met uiteenlopende interpretaties en kritiek. Van Gelder schaart zich nadrukkelijk aan de kant van de critici.
Wat zeggen de betrokken partijen?
Op het moment van schrijven is er geen uitgebreide officiële reactie van de hoofdrolspelers op deze specifieke uitlatingen. Bontenbal heeft in eerdere interviews benadrukt dat het CDA koersvast middenwil is en verantwoordelijkheid wil nemen in moeilijke tijden. De VVD wijst doorgaans op het belang van meebesturen om invloed uit te oefenen, en D66 profileert zich als aanjager van klimaat- en innovatiebeleid binnen een werkbare coalitie. Het is aannemelijk dat de partijen de komende dagen hun keuzes in de formatie opnieuw toelichten, juist omdat de kritiek via sociale media snel veel aandacht trekt.
Politieke inzet en mogelijke gevolgen
De kernvraag is hoe dit debat de start van het minderheidskabinet beïnvloedt. Stevige kritiek van bekende publieke figuren kan de druk op partijen vergroten om hun koers scherper uit te leggen. Thema’s als klimaat, koopkracht, migratie en veiligheid vragen om zichtbare keuzes. In een minderheidsconstructie zullen die keuzes steeds opnieuw langs de Kamer moeten, waarbij steun van buiten de coalitie nodig is. Dat maakt elk compromis zichtbaar en politiek kwetsbaar.
Voor het CDA is het zaak duidelijk te maken waar het midden precies ligt, zeker richting kiezers die een meer centrumrechtse koers verwachten. De VVD zal moeten laten zien op welke dossiers de partij het verschil maakt. D66 zal haar speerpunten op klimaat en onderwijs willen verzilveren, zonder de verhoudingen te ver te laten kantelen. Ondertussen blijft de PVV een grote oppositiekracht, die elk compromis zal testen op afstand tot de rechtse wens van haar achterban.
Conclusie en vooruitblik
Jack van Gelder heeft met zijn felle kritiek het debat over de koers van CDA en VVD verder aangejaagd. Zijn verwijten aan Bontenbal en zijn waarschuwingen voor internationale invloed via het WEF onderstrepen hoe gepolariseerd het politieke landschap is. Wat resteert, is een praktische realiteit: een minderheidskabinet dat per onderwerp meerderheden moet vinden en zich voortdurend zal moeten verantwoorden voor gemaakte keuzes.
Of de scepsis van critici als Van Gelder bewaarheid wordt, hangt af van het concrete beleid in de komende maanden: op klimaat, economie, veiligheid en zorg. Pas dan zal blijken of de coalitiebalans echt naar links helt, of dat de VVD en het CDA hun stempel weten te drukken. Tot die tijd blijft de politieke strijd niet alleen in de Kamer, maar ook op sociale media worden uitgevochten.
