De dag waarop Rob Jetten wordt beëdigd als minister-president komt snel dichterbij. Zaterdag rondde hij zijn taak als formateur af en maandag volgt de officiële beëdiging. Daarmee is een minderheidskabinet van D66, VVD en CDA een feit. Voor veel mensen voelt dat onwennig en zorgelijk: het gaat om een coalitie zonder meerderheid in beide Kamers, met een flinke lijst aan plannen die direct impact hebben op uw portemonnee en op het bestuur van het land.
Zorgen Over Openheid En Bestuurscultuur
Tijdens de laatste fase van de formatie viel vooral de gesloten aanpak op. Jetten presenteerde zijn eindverslag aan de voorzitter van de Tweede Kamer, Thom van Campen (VVD), en zette zo de laatste stap richting de bordesscène. Maar rond de vorming van het team van ministers en staatssecretarissen was weinig zicht voor buitenstaanders. Volgens critici past dat niet bij de beloofde “nieuwe bestuurscultuur” en meer transparantie. Zij wijzen erop dat juist nu openheid nodig is, zeker bij een kabinet dat steun moet zoeken buiten de eigen partijen.
Gesloten Deuren Bij Het Eerste Overleg
Zaterdagochtend kwamen de nieuwe bewindspersonen voor het eerst bijeen tijdens het zogenoemde constituerend beraad, waar afspraken worden vastgelegd over taken en bevoegdheden. De pers kreeg echter geen toegang, noch vooraf, noch na afloop. Dat besluit stuitte op kritiek. Voorstanders van een opener koers vinden dat het kabinet hiermee een verkeerde toon zet vanaf dag één. Want wie draagvlak wil, zo klinkt het, laat bij zulke momenten journalisten vragen stellen en legt uit welke keuzes worden gemaakt.
Spanningen Rond Box 3 En Klimaatuitgaven
Een van de grootste twistpunten voor het nieuwe kabinet is de belasting op vermogen, Box 3. Volgens tegenstanders komt er een harde verzwaring aan die spaarders en beleggers raakt, en voelen zij dat als een vorm van onteigening. Het verwijt is dat dit geld nodig is om ambitieuze klimaatplannen te betalen, plannen die volgens critici te duur en te vergaand zijn. Die onvrede leeft breed in het land: mensen maken zich zorgen over vermogensopbouw, sparen voor pensioen of nalatenschap, en de toekomst van hun bedrijf.
Het kabinet zal moeten uitleggen hoe het Box 3-beleid precies wordt vormgegeven, wat dat concreet betekent per draagkracht, en hoe rechtvaardigheid en uitvoerbaarheid worden bewaakt. Zonder helderheid daarover blijft de vrees bestaan dat gewone spaarders de rekening betalen, terwijl de beloften over eenvoud en eerlijkheid in het belastingstelsel uit beeld raken.
Meer Brussel, Meer Lasten?
Tegenstanders van het nieuwe kabinet vrezen dat Nederland meer macht overdraagt aan Brussel en dat grote sommen naar klimaat- en energieprojecten gaan zonder dat duidelijk is wat het oplevert. Daarbij komt het beeld van oplopende lasten voor burgers en ondernemers. Voorstanders zullen juist wijzen op noodzaak en lange termijn, maar het is aan het kabinet om de balans te bewijzen: concrete doelen, zichtbare resultaten en scherpe controle op kosten. Zonder dat groeit de kloof tussen plannen op papier en de realiteit aan de keukentafel.
Een Minderheidskabinet Met Een Broze Basis
Het kabinet-Jetten moet in zowel de Tweede als de Eerste Kamer steun zoeken per onderwerp. Dat maakt elk dossier politiek spannend. De praktijk leert dat dit kan leiden tot onderhandeling per wetsvoorstel, met wisselende meerderheden en soms traag proces. Voor burgers ontstaat zo het risico van onzekerheid: welke wet haalt het wel, welke niet, en wat betekent dat voor hun portemonnee? Daar komt bij dat elke deal scherp zal worden bekeken op ruilhandel en samenhang. Een duidelijke koers en open communicatie zijn daarom cruciaal.
Kiezers Van VVD En CDA Voelen Zich Vergeten
Binnen de achterbannen van VVD en CDA klinkt gemor. Een deel van de rechtse kiezers had gerekend op een andere koers en ervaart het nieuwe kabinet als een draai richting D66. Maandag zullen de partijen samen op het bordes staan, maar in het land groeit de onvrede. Petities en oproepen om druk te zetten op Den Haag winnen aan steun. Met name de voorgenomen Box 3-lijn wordt gezien als symbooldossier: hier gaat het om vertrouwen in eerlijk beleid, voorspelbaarheid en bescherming van zelf opgebouwd vermogen.
De Rol Van De Eerste Kamer Wordt Beslissend
Omdat het kabinet geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer, ligt daar een sleutel. Tegenstanders willen dat de Senaat kritisch kijkt naar de Box 3-plannen en andere lastenverzwaringen. Het verzoek is simpel: laat zulke wetten niet stilletjes passeren, maar toets streng op rechtvaardigheid, uitvoerbaarheid en proportionaliteit. De komende maanden zullen laten zien hoe stevig de Eerste Kamer die rol pakt en of het kabinet bereid is om bij te sturen als de maatschappelijke druk toeneemt.
Transparantie Moet Nu Volgdeeds Krijgen
Of het nu gaat om het constituerend beraad, de samenstelling van het team, of de financiering van klimaatplannen: het nieuwe kabinet kan het vertrouwen alleen winnen met openheid. Dat betekent vooraf duidelijk maken hoe beleid uitpakt, niet alleen achteraf verklaren waarom keuzes zijn gemaakt. Zeker bij een gevoelige belasting als Box 3 hoort een heldere uitleg: wat is eerlijk, wie betaalt hoeveel, en hoe voorkomen we dat spaargeld of familiebedrijven klem komen te zitten?
Wat Burgers En Ondernemers Verwachten
– Eerlijke en voorspelbare belastingen, met oog voor spaargeld, pensioenopbouw en nalatenschap.
– Duidelijke kosten-batenanalyses van klimaat- en energieprojecten, inclusief alternatieven en tijdspad.
– Een open bestuurscultuur waarin journalisten en burgers vragen kunnen stellen en snel antwoord krijgen.
– Stabiel beleid, ook in een minderheidsconstellatie, zodat investeren en plannen maken weer kan.
Als het kabinet hierin tekortschiet, zal het draagvlak verder afbrokkelen. En zonder draagvlak worden zelfs de beste bedoelingen zwaar weer.
Vooruitblik: Keuzes Met Gevolgen
De komende weken zijn bepalend. Het kabinet staat voor de taak om zijn plannen concreet te maken, politieke steun te vinden en vooral te laten zien dat luisteren en uitleggen geen loze woorden zijn. Veel hangt af van hoe de Box 3-wet wordt ingevuld en of er ruimte is voor aanpassing. In het land groeit het verzet, met duizenden handtekeningen en luide oproepen om de lijn te keren. De Senaat zal daarbij een sleutelrol spelen.
Wie zich zorgen maakt, kijkt nu naar Den Haag voor duidelijkheid. Het is aan het kabinet-Jetten om te bewijzen dat het niet kiest voor een gesloten bestuursstijl en zwaardere lasten zonder eerlijk verhaal, maar voor transparantie, maatwerk en beleid dat ook in de praktijk standhoudt. Dat is de lat – en die ligt hoog.
