De spanningen in het Midden-Oosten raken de Nederlandse portemonnee direct. Koeweit, een van de grotere spelers binnen OPEC, schaalt de productie van olie en raffinage terug. Volgens staatsoliebedrijf Kuwait Petroleum komt dat door verstoringen in de doorvaart via de Straat van Hormuz en door toenemende dreiging in de regio. Het gevolg merken automobilisten meteen: de adviesprijzen voor benzine en diesel zijn verder omhooggeschoten.
Wat is er aan de hand
Kuwait Petroleum maakte bekend dat de export en raffinage tijdelijk worden teruggeschroefd. Het bedrijf wijst op grote vertragingen in de zeeroute door de Straat van Hormuz, de smalle doorgang waar een aanzienlijk deel van de wereldwijde oliestroom langskomt. In dezelfde verklaring verwijst het staatsbedrijf naar oplopende dreiging vanuit Iran, inclusief expliciete waarschuwingen rond de veilige doorvaart van tankers in de regio.
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste knooppunten ter wereld voor olie- en gastransport. Als scheepvaart daar vastloopt of omvaart, ontstaan snel tekorten en prijsstijgingen. Dat is precies wat nu gebeurt: minder aanbod en meer risico zorgen voor hogere prijzen op de internationale markten en, met enige vertraging, aan de pomp.
Effect aan de pomp in Nederland
De impact op de Nederlandse adviesprijzen is duidelijk zichtbaar. De richtprijs voor Euro95 steeg zaterdag met 2,2 cent naar 2,389 euro per liter. Diesel klom nog harder: plus 6,8 cent naar 2,44 euro per liter, zo meldt prijsvergelijker UnitedConsumers. De daadwerkelijke prijs aan het tankstation kan per aanbieder en locatie afwijken, maar de trend is helder: tanken wordt opnieuw duurder.
De sterkere stijging bij diesel valt op. Dat heeft te maken met waar Europa zijn diesel vandaan haalt en hoe die markt werkt. In tegenstelling tot benzine is diesel in Europa sterk afhankelijk van import, waardoor schokken in de aanvoer sneller en harder doorwerken in de prijs.
Breder beeld: productieproblemen in de Golfregio
Het besluit van Koeweit staat niet op zichzelf. Al langer stapelen verstoringen in de Golfregio zich op. Eerder deze week werd in Irak minder olie geproduceerd. Ook uit Saoedi-Arabië kwamen berichten dat het land zijn grootste raffinaderij tijdelijk moest sluiten. En in Qatar werd een groot project voor de export van vloeibaar aardgas (lng) stilgelegd na drone-aanvallen, zo meldden lokale bronnen.
Als meerdere schakels tegelijk haperen – productie, raffinage én transport – is het effect op de internationale markt groot. Dat zagen we de afgelopen week al terug: de olieprijzen liepen stevig op door de combinatie van lagere volumes en extra risico’s in de logistieke keten.
Waarom diesel nu duurder is dan benzine
Veel automobilisten vragen zich af waarom diesel structureel duurder lijkt te worden dan benzine. Een belangrijke reden: een groot deel van de diesel die in Europa wordt gebruikt, komt van buiten de EU. Voorheen betrok Europa veel diesel uit Rusland. Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne en de daaropvolgende sancties is die aanvoer grotendeels weggevallen.
Europa zocht daarom meer brandstof in andere regio’s, waaronder het Midden-Oosten. Maar als de aanvoer daar stokt door spanningen of aanvallen, ontstaan er snel gaten in de markt. Schepen varen om, leveringen lopen vertraging op en verzekeringskosten stijgen. Dat alles drukt de beschikbaarheid en jaagt de prijs op, juist bij diesel. Benzine wordt hier ook door geraakt, maar de klap bij diesel is vaak groter omdat de importafhankelijkheid hoger is.
De rol van de Straat van Hormuz
De flessenhals bij de Straat van Hormuz maakt de situatie extra kwetsbaar. Een aanzienlijk deel van de olie- en lng-export uit de Golf moet door deze nauwe doorgang. Elke verstoring – van militaire dreiging tot inspecties, vertragingen of een (tijdelijke) blokkade – kan het wereldwijde energietransport ontregelen. Daardoor reageren markten zenuwachtig, met snel oplopende prijzen als gevolg.
Wat betekent dit voor de komende weken
Zolang de logistieke problemen aanhouden en producenten in de regio de kraan niet verder open kunnen of willen draaien, blijft de prijstrend opwaarts. Voor Nederlandse consumenten betekent dat dat tanken voorlopig niet goedkoper wordt. Ook de prijs van gas en stroom kan indirect meebewegen, omdat energie- en brandstofmarkten onderling verbonden zijn.
Veel hangt af van drie onzekerheden: hoe snel de doorvaart via de Straat van Hormuz normaliseert, of beschadigde installaties en raffinaderijen in de regio snel weer veilig kunnen draaien, en of grote producenten elders productie willen opschalen om het gat te vullen. Zolang daar geen duidelijkheid over is, blijft de markt krap en volatiel.
Wat kun je als automobilist doen
Hoewel je de wereldmarkt niet kunt beïnvloeden, kun je wel proberen slimmer te tanken. Vergelijk prijzen in je regio, want die kunnen per station flink uiteenlopen. Tank waar mogelijk doordeweeks in plaats van op piekmomenten. Rij zuiniger door bandenspanning en rijstijl in de gaten te houden. En overweeg, als je de keuze hebt, om ritten te bundelen of vaker met het openbaar vervoer te gaan. Het zijn geen wondermiddelen, maar ze helpen wel iets tegen de hogere kosten.
Slot
De terugschakeling van Koeweit, samen met bredere productie- en transportproblemen in de Golfregio, zet de energiemarkten onder druk. De Nederlandse pompprijzen reageren daar direct op: benzine en vooral diesel zijn opnieuw duurder geworden. Zolang de doorvaart via de Straat van Hormuz onzeker blijft en raffinaderijen in de regio niet volledig operationeel zijn, is de kans groot dat brandstofprijzen hoog blijven. De komende weken draait alles om herstel van aanvoer, meer duidelijkheid over de veiligheid van scheepvaartroutes en eventuele compensatie door andere producenten. Tot die tijd blijft tanken duur en de markt onrustig.
