Het plan om de AOW-leeftijd strakker te koppelen aan onze levensverwachting zorgt voor onrust. Als het aan de coalitiepartijen VVD, D66 en CDA ligt, schuift de pensioenleeftijd de komende jaren verder op richting 70. Wie dat niet kan volhouden, komt vaker in de WIA terecht. Het UWV waarschuwt nu al voor een duidelijke toename van arbeidsongeschikte zestigers. Veel mensen dreigen eerder uit te vallen, nog voor ze van hun pensioen kunnen genieten.
Wat Ligt Er Op Tafel?
De kern van het voorstel: als we gemiddeld langer leven, moeten we ook precies net zo lang langer doorwerken. Vanaf 2033 willen de partijen een één-op-één-koppeling tussen levensverwachting en AOW-leeftijd. Dat is een flinke draai ten opzichte van de afspraak uit 2019. Toen werd afgesproken dat de AOW-leeftijd minder snel zou stijgen: één jaar langer leven betekende acht maanden langer doorwerken. Nu gaat het dus richting één jaar erbij is één jaar langer werken.
Die verandering lijkt technisch, maar raakt in de praktijk miljoenen werkenden. Zeker mensen met zware beroepen voelen elke extra maand. De vraag is dan ook niet óf, maar hoeveel mensen de eindstreep van de hogere pensioenleeftijd niet gaan halen.
De Afspraak Van 2019 En De Breuk
De regeling uit 2019 kwam tot stand na stevige onderhandelingen tussen kabinet, werkgevers en vakbonden. Het idee: de stijging van de AOW-leeftijd afremmen, zodat de werkvloer het kon bijbenen. Dat compromis zorgde voor rust. Met het nieuwe plan wordt dat evenwicht losgelaten. Politiek verslaggever Mats Akkerman wijst erop dat juist dit punt de bonden het meest steekt: een gemaakte afspraak lijkt te worden omgedraaid zonder breed draagvlak.
Wat Betekent Dit Op De Werkvloer?
Voor veel beroepen is doorwerken tot (bijna) 70 simpelweg zwaar. Denk aan bouwvakkers, stratenmakers, verpleegkundigen en magazijnmedewerkers. Jaren van fysiek werk laten hun sporen na. Hoe hoger de AOW-leeftijd, hoe langer de periode waarin mensen slijtage, blessures en chronische klachten kunnen oplopen. Het gevolg laat zich raden: meer uitval in de laatste jaren voor het pensioen.
Bij elke extra verhoging verschuift er een groep mensen naar de WIA. Volgens het UWV neemt het risico op arbeidsongeschiktheid bij 60-plussers toe naarmate de pensioenleeftijd stijgt. Voor elke paar maanden die de finishlijn opschuift, vallen er merkbaar meer mensen uit. Dat is pijnlijk voor de betrokkenen en kostbaar voor de samenleving.
UWV Waarschuwt Voor Meer Uitval
Het UWV ziet nu al dat hogere pensioenleeftijden voor extra druk zorgen op oudere werknemers. Door de langere doorlooptijd in zware banen, maar ook in functies met onregelmatige diensten of hoge werkdruk, is de kans op langdurige uitval groter. De inschatting: de groep 60-plussers in de WIA groeit als de AOW-leeftijd sneller en verder stijgt.
Dat betekent niet alleen meer aanvragen en langere wachttijden, maar ook meer druk op werkgevers en re-integratietrajecten. Bovendien leidt het er in de praktijk toe dat mensen jaren van hun oude dag missen omdat ze noodgedwongen ziek thuis zitten in plaats van met pensioen te zijn.
Waarom Dit Plan Er Toch Ligt
De financiële kant speelt een grote rol. Door de AOW-leeftijd strakker te koppelen aan de levensverwachting, verwacht het kabinet ongeveer 2,7 miljard euro te besparen. Daar staat tegenover dat WIA-uitgaven waarschijnlijk toenemen als meer mensen eerder uitvallen. Toch rekent het kabinet zich rijk met het totaalplaatje. Per saldo zou het geld opleveren voor de schatkist, al is de menselijke prijs lastig in cijfers te vangen.
Felle Reacties Van Vakbonden
De vakbonden reageren scherp. Zij zien het plan als een breuk met het pensioenakkoord van 2019 en vrezen dat vooral mensen met zware beroepen de rekening betalen. Volgens Akkerman hebben de bonden zich stevig gepositioneerd en bereiden zij zich voor op een harde lijn in het overleg. De inzet is duidelijk: de rem op de verhoging van de AOW-leeftijd moet blijven, en er moeten betere regelingen komen voor mensen die het fysiek niet redden.
Daarbij klinkt ook een bredere wens: kijk niet alleen naar de gemiddelde levensverwachting, maar ook naar verschillen tussen groepen. Iemand met een kantoorbaan heeft andere kansen en risico’s dan iemand die de hele dag tilt, buigt of nachtdiensten draait.
Maatwerk Nodig Voor Zware Beroepen
Als de AOW-leeftijd verder oploopt, wordt maatwerk belangrijker. Denk aan regelingen voor eerder uittreden bij zware beroepen, tijdig omscholen naar lichter werk, en extra inzet op preventie en arbo. Werkgevers en werknemers kunnen daar samen stappen in zetten, maar zonder duidelijke landelijke kaders blijft het versnipperd en onzeker. Juist op dit punt vraagt de praktijk om duidelijke afspraken.
Wat Betekent Dit Voor U?
Wie de komende jaren richting zijn of haar pensioen gaat, doet er goed aan om de scenario’s in de gaten te houden. Hoe verandert de AOW-leeftijd in uw geboortejaar? Wat betekent dat voor uw pensioenopbouw en uw gezondheid? En is er in uw sector een regeling voor zwaar werk of eerder uittreden? Hoe eerder u dat uitzoekt, hoe beter u kunt bijsturen, bijvoorbeeld door deeltijd, scholing of aanpassing van taken.
Hoe Nu Verder
Het voorstel moet nog door de politiek, waar de discussie fel zal zijn. Komt er een compromis met behoud van de afspraak uit 2019, of zet de coalitie door met de één-op-één-koppeling? Intussen groeit de druk vanuit de werkvloer en het UWV om de menselijke kant zwaarder te laten wegen.
De uitkomst bepaalt of we de komende jaren meer mensen gezond de pensioenleeftijd zien halen, of juist meer werknemers in de WIA zien belanden. Wat vaststaat: zonder eerlijke regelingen voor zware beroepen en zonder oog voor verschillen tussen sectoren wordt de weg naar het pensioen voor veel mensen te lang.
Samenvatting En Vooruitblik
De coalitie wil de AOW-leeftijd strakker laten meestijgen met de levensverwachting. Daardoor komt de pensioenleeftijd dichter bij 70 jaar. Het UWV verwacht dat meer 60-plussers uitvallen en in de WIA terechtkomen. De afspraak uit 2019 – één jaar langer leven is acht maanden langer werken – staat onder druk. De verwachte opbrengst voor de schatkist is 2,7 miljard euro, maar de maatschappelijke kosten kunnen fors zijn. Vakbonden verzetten zich fel en vragen om maatwerk voor zware beroepen. In de komende maanden zal blijken of er ruimte is voor een evenwichtige oplossing die niet alleen naar cijfers kijkt, maar ook naar mensen.
