De kritiek op bondscoach Rintje Ritsma zwelt aan na de teleurstellende uitkomst op de ploegenachtervolging in Milaan-Cortina. Vooral na een rumoerige uitzending van Vandaag Inside, waarin Joy Beune aan tafel zat en de bondscoach ter sprake kwam, is de discussie over zijn keuzes en aanpak weer in volle hevigheid losgebarsten. De vrouwenploeg greep naast het goud, de mannen kwamen niet op het podium, en dat steekt in een land waar succes op het ijs bijna een vanzelfsprekendheid is.
De race in Milaan-Cortina
De Nederlandse vrouwen startten overtuigend in de strijd om olympisch goud. Met Joy Beune, Antoinette Rijpma-de Jong en Marijke Groenewoud op het ijs leek de timing lang goed. Het tempo was hoog, de wissels waren strak en halverwege lag de ploeg op schema. In de slotronden sloop er echter verval in. Titelverdediger Canada hield het betere ritme vast en bleek aan de finish 0,97 seconden sneller dan het Nederlandse trio. Zilver is knap, maar het goud was de uitgesproken doelstelling, en juist dat maakt de teleurstelling groot.
Ook bij de mannen viel de medailleroes uit. Stijn van de Bunt, Chris Huizinga en Jorrit Bergsma waren lang in de race voor brons, maar konden het verschil in de beslissende fase niet meer dichten. De opleving waar op werd gehoopt, bleef uit, en daarmee bleef TeamNL met lege handen achter in het herendomein.
Keuzes en tactiek van de bondscoach
De samenstelling van de ploegen, het gekozen ritme en de rolverdeling binnen de treinen komen automatisch bij de bondscoach terecht. Ritsma en zijn staf kozen voor een vaste lijn: solide opening, gecontroleerde middenfase, en dan een slot waarin de ploeg overeind moest blijven. In de praktijk brak het tempo bij de vrouwen net te vroeg, waardoor de laatste ronden niet meer op topsnelheid konden worden doorgetrokken. Bij de mannen ontbrak juist die extra versnelling om de strijd om het podium te beslissen.
De marge op dit onderdeel is minuscuul. Een kleine hapering in een wissel, een te lange kopbeurt of een fractie van miscommunicatie kan aan het einde seconden kosten. Toch blijft de vraag terecht: kon de keuze anders, had een andere volgorde of andere rollenverdeling iets veranderd? Zulke analyses volgen onvermijdelijk na een mislukt goudplan op de Spelen.
Felle reacties in de talkshow
In Vandaag Inside werd maandagavond kritisch gekeken naar de rol van Ritsma. De toon was fel, zoals vaker in het programma. Analisten en oud-sportjournalisten spaarden de bondscoach niet en concludeerden dat de leiding tekort was geschoten in uitstraling en sturing. Het gesprek kreeg een luchtige, soms cynische ondertoon, maar de boodschap bleef staan: de verantwoordelijkheid ligt bij de keuzeheer, en die zou volgens de tafel niet zijn geslaagd.
Joy Beune tussen meedoen en nuanceren
Joy Beune, een van de hoofdrolspeelsters op het ijs, probeerde het midden te kiezen. Ze benadrukte dat Ritsma hard werkt en doet wat binnen zijn mogelijkheden past. Door de lachsalvo’s en het snelle tempo van het programma kwam die nuance maar half over, waardoor haar reactie al snel werd uitgelegd als een lauwe steunbetuiging. Een poging om het te nuanceren strandde in de hectiek van de studio, en zo bleef juist de suggestie hangen dat de ploeg twijfels heeft over de aansturing.
Dat beeld is tricky. Sporters willen zelden in de hitte van het moment hun staf voor de bus gooien, maar evenmin de schijn wekken dat alles vlekkeloos verliep. Beune koos voor de middenweg, al hielp het decor van grappen en scherpe oneliners niet om die boodschap te laten landen.
Het gewicht van het bondscoachschap
Rintje Ritsma is een van de grootste namen uit de Nederlandse schaatshistorie en draagt als bondscoach het gewicht van dat verleden mee. In Nederland wordt een olympische ploegachtervolging vaak gezien als een kans die je móét grijpen, juist omdat de breedte en diepte in het schaatslandschap zo groot zijn. Dat vergroot de druk. De taak van de bondscoach is niet alleen selecteren en sturen, maar ook het smeden van een geoliede trein van rijders die doorgaans bij verschillende commerciële ploegen trainen, met eigen schema’s, accenten en belangen. Die puzzel is complex en de uitkomst hangt van meer af dan alleen namen op papier.
Daar komt bij dat de dynamiek van de Spelen uniek is. De spanning is hoger, de marge kleiner en ieder land richt zich maandenlang specifiek op dit onderdeel. Canada toonde in Milaan-Cortina opnieuw de kracht van een vaste structuur en feilloze afstemming. Nederland miste net dat laatste stukje aan het einde, en daardoor voelt zilver als verlies.
Wat volgt er nu voor TeamNL?
De komende weken zal de technische staf samen met de KNSB evalueren. Dat gaat over meer dan alleen rondetijden. Er wordt gekeken naar rolverdeling, volgorde, duur van kopbeurten, communicatie in de race en de fit met de individuele profielen van de rijders en rijdsters. Ook de vraag of alternatieve samenstellingen beter hadden kunnen uitpakken, komt op tafel. Het doel: leren, fine-tunen en de basis leggen voor de volgende toernooien en het nieuwe wereldbekerseizoen.
Voor de rijders betekent het herpakken, herstellen en weer opbouwen. Individuele programma’s krijgen prioriteit, maar de ploegenachtervolging zal nadrukkelijk in beeld blijven. De les uit Milaan-Cortina is helder: het openingsniveau is goed genoeg om te strijden om goud, maar de slotfase moet betrouwbaarder en efficiënter.
Waarom de ploegenachtervolging zo moeilijk is
Voor wie het onderdeel minder van binnenuit kent: in de ploegenachtervolging draait alles om samenwerking tegen de klok. De tijd van de derde rijder telt, waardoor het hele trio in balans moet blijven. Stroomlijnen, strak van kop naar kop, precies op het moment wisselen, elkaar uit de wind houden en de krachten gelijkmatig verdelen: het is topsport in pure teamvorm. Een geweldige eerste kilometer is niets waard als je in de laatste ronden instort. Andersom kun je met een gecontroleerde start en sterke finish juist wedstrijden winnen. Nederland zat in Milaan-Cortina dicht tegen het winnende recept aan, maar betaalde de prijs voor een fractie te veel verval in de slotronde.
Conclusie en vooruitblik
De zilveren medaille bij de vrouwen en het uitblijven van eremetaal bij de mannen zorgen voor een scherpe discussie over de leiding en de uitvoering. De kritiek op Ritsma is hard, maar past ook bij de hoge lat die Nederland zichzelf oplegt. Tegelijkertijd is het te simpel om alles op de bondscoach te schuiven. Dit onderdeel vraagt om perfectie in voorbereiding én uitvoering, en die was dit keer net niet aanwezig.
Wat rest, is nuchter evalueren en doorbouwen. De basis is sterk: het talent is aanwezig, de internationale aansluiting is er, en in grote delen van de ritten reed Nederland op winnend niveau. Als de staf erin slaagt de balans in de laatste ronden te verbeteren en de rolverdeling nog wat scherper te maken, blijft goud op toekomstige toernooien een reëel doel. Milaan-Cortina eindigde zonder de gedroomde ontlading, maar leverde wel de inzichten op die nodig zijn om er de volgende keer wél bovenop te zitten.
