Joep Wennemars kreeg woensdag in Milaan een herkansing op de 1000 meter, nadat hij bij de wissel duidelijk werd gehinderd door de Chinees Lian Ziwen. Die ‘re-skate’ kwam er snel: exact dertig minuten na zijn eerste race moest hij alweer aan de start verschijnen. Volgens Wennemars was dat veel te kort om nog een keer tot het uiterste te gaan. En daar heeft hij, gezien de regels én de praktijk in het schaatsen, een punt.
Wat er gebeurde
Tijdens de 1000 meter liep het bij de baanwissel mis. Lian Ziwen zat Wennemars in de weg, waardoor de Nederlander zijn rit niet voluit kon afmaken. De jury kende terecht een herstart toe. Daarmee zou het sportieve nadeel hersteld moeten worden, maar de tijd tot die tweede poging bleek het nieuwe twistpunt. Binnen een half uur moest Wennemars opnieuw leveren, terwijl zijn lichaam nog herstellende was van de eerste inspanning.
Wennemars probeerde in de tussentijd nog te herstellen door rustig uit te fietsen en het melkzuur af te voeren. Maar dertig minuten is bij een explosieve afstand als de 1000 meter meestal niet genoeg om weer fris aan de start te verschijnen. Het resultaat: een tweede race waarin hij zichzelf niet kon verbeteren en waarin hij uiteindelijk vijfde bleef in de eindklassering. Pijnlijk, omdat het incident hem de kans op een topklassering kostte en het eindresultaat weinig recht doet aan het verloop van zijn dag.
De regels en de speelruimte
De regels van de internationale schaatsunie ISU zijn op dit punt helder én tegelijk ruim. Er staat een minimumpauze: een schaatser heeft recht op minstens dertig minuten tussen zijn eerste race en de ‘verse start’. Maar de regels leggen geen maximum op. Met andere woorden: de scheidsrechter en organisatie hebben de ruimte om meer tijd in te lassen, als de omstandigheden daarom vragen.
In dit geval werd die ruimte niet benut. Volgens het kamp-Wennemars is er direct gevraagd om extra tijd, bij voorkeur richting een uur. Een langere pauze zou zijn kansen op een eerlijke herstart vergroot hebben. De aanvraag kreeg echter geen groen licht.
Tijd versus televisie
Waarom werd er geen extra marge gegeven? De verklaring ligt in de organisatie en het uitzendschema. Een wedstrijd als deze draait niet alleen om sportieve belangen, maar ook om de planning van de uitzending, de bezetting van de hal en het publiek op de tribunes. Hoe langer de pauze, hoe groter de kans dat het programma uitloopt, kijkers afhaken of shifts van personeel verschuiven. Op papier is er speling, in de praktijk knellen de tv-blokken en het dagschema.
Volgens betrokkenen werd er zelfs eerst gedacht aan een pauze van slechts twintig minuten. Dat bleek tegen de regels en dus onhaalbaar. Uiteindelijk viel de beslissing vast op dertig minuten. Geen minuut meer.
De reactie van team-Orie
Coach Jac Orie en Wennemars wilden niet wijken. Starten leverde in hun ogen altijd meer op dan opgeven, hoe lastig de uitgangspositie ook was. In de wetenschap dat het fysiek op het randje zou worden, ging Wennemars voor zijn tweede kans. Dat tekent zijn wedstrijdmentaliteit. Maar achteraf bleef de teleurstelling. Want wie de uitslaglijst openslaat, ziet over een paar dagen alleen een vijfde plek. De context van de hindering en de haastige herstart verdwijnt dan naar de achtergrond.
Orie benadrukte dat hij blij was dat zijn pupil tóch achter het startpistool ging staan. Tegelijkertijd bleef het gevoel knagen dat de hersteltijd bepalend is geweest voor het eindresultaat. De inzet was immers niet alleen een eerlijke herkansing, maar ook een realistische kans om een toptijd te rijden.
Sportieve uitkomst en nasleep
De tweede rit bracht geen verbetering. Wennemars kon het tempo en de scherpte van zijn eerste poging niet evenaren. Daarmee bleef hij steken op plaats vijf. Voor een rijder die op deze afstand meedoet om het podium is dat een gemiste kans, zeker als de aanleiding buiten zijn schuld lag.
De ISU liet donderdag geen reactie achter op vragen over de beslissing en de gehanteerde pauzetijd. Daarmee blijft de interpretatie van de ruimte in het reglement, en hoe die in dit soort gevallen moet worden gebruikt, voorlopig onduidelijk. Het incident roert een discussie die al langer in het topsportcircuit speelt: hoe verhoudt de reglementaire ‘minimumnorm’ zich tot een eerlijk sportief herstel?
Breder perspectief: herstel in het schaatsen
Een 1000 meter is een maximale inspanning van iets meer dan een minuut, waarbij het lichaam kortstondig enorme vermogens levert. Het gevolg is een piek in verzuring en een herstelcurve die tijd nodig heeft om hartslag, ademhaling en spierfunctie te normaliseren. Veel coaches gaan ervan uit dat je voor een tweede piekinspanning eerder aan driekwartier tot een uur rust moet denken om weer richting je plafond te kunnen presteren. Dertig minuten is dan de ondergrens: wettelijk toereikend, maar sportief vaak krap.
Daarmee komt de kern op tafel: een ‘re-skate’ moet een tweede kans zijn die zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke uitgangspositie ligt. Als de herstelprikkel van de eerste race nog te groot is, blijft het toch een herkansing met een handicap. De regels bieden juist daarom ruimte om langer te wachten. De vraag is dan wie beslist, op basis van welke criteria, en hoe belangen als tv-tijd, publiek en schema’s zich verhouden tot sportieve redelijkheid.
Balans tussen fair play en format
Niemand wil dat toernooien verzanden in eindeloze onderbrekingen. Tegelijk is het doel van een herkansing dat de beste sporter alsnog de kans krijgt om zich onder normale omstandigheden te meten. Het voorval in Milaan toont hoe kwetsbaar die balans is. Als er wrijving ontstaat tussen het formaat van de show en de eisen van fair play, ligt de oplossing in heldere richtlijnen vooraf, zodat een jury niet ad hoc hoeft te laveren tussen zendtijd en herstelbehoefte.
Transparante afspraken over minimale én aanbevolen hersteltijden bij herstarts kunnen de discussie verlichten. Dan is voor rijders, coaches, publiek en omroep helder wat ze mogen verwachten, en wanneer uitzonderingen gerechtvaardigd zijn. Zo voorkom je dat een herkansing als halve maatregel voelt.
Hoe nu verder
Voor Wennemars rest vooral de teleurstelling dat een kansrijk toernooi eindigde met plaats vijf en een gevoel dat het anders had kunnen lopen. Zijn boodschap is duidelijk: geef atleten na een onregelmatigheid voldoende tijd om echt opnieuw te kunnen strijden. Dat is in het belang van de sporter, maar ook van de sport zelf. De beste verhalen ontstaan als toppers elkaar op gelijke voorwaarden bevechten. In Milaan was die gelijkheid volgens hem niet volledig aanwezig.
Of het incident leidt tot aanpassingen in de uitvoering van de regels, zal moeten blijken. Voor nu is de conclusie simpel: de letter van de wet werd gevolgd, de geest wellicht minder. Wie een eerlijke herkansing wil, kan niet om voldoende hersteltijd heen. En precies daar schoof het woensdag in Milaan mis.
Kernachtig samengevat: de herstart was terecht, de rust te kort, en de uitkomst pijnlijk voorspelbaar. Pas als er duidelijkere richtlijnen komen over hersteltijden, zal een ‘re-skate’ ook echt aanvoelen als de tweede kans die het hoort te zijn.
