Op het partijcongres in Den Bosch zette CDA-leider Henri Bontenbal de toon voor de periode na het net gepresenteerde coalitieakkoord. Volgens hem wordt regeren opnieuw zwaar. Wie verantwoordelijkheid pakt, krijgt ook de wind van voren als beleid pijn doet. Dat hoort erbij, benadrukte hij tegenover de leden. Tegelijk vroeg hij begrip voor de keuzes die op tafel liggen: het akkoord is volgens hem duidelijk, bindend en bedoeld om door te pakken.
Verantwoordelijkheid betekent ook tegenwind
Bontenbal schetste een realistisch beeld. Nu het CDA weer meedoet in de regering, zullen besluiten direct aan de partij worden toegeschreven. Dat is niet altijd prettig, zeker niet als maatregelen raken aan zorg, sociale zekerheid of de portemonnee. Maar volgens de partijleider is het alternatief – aan de zijlijn blijven staan – geen optie voor een bestuurspartij. Het CDA wil meebeslissen en meewerken aan oplossingen, ook als die lastig zijn.
Hij benadrukte richting de zaal dat het geen vrijblijvende afspraken zijn. De plannen vragen offers, maar moeten vooral zorgen voor rust, duidelijkheid en betrouwbaarheid in het beleid. Bontenbal vroeg om vertrouwen dat het CDA de eigen waarden – zorg voor elkaar, verantwoordelijkheid nemen en oog voor de lange termijn – naar binnen blijft dragen aan de coalitietafel.
De keuzes in het akkoord: investeren in defensie, besparen op uitgaven
Een belangrijk onderdeel van het pact is de extra bijdrage aan defensie. Volgens Bontenbal is de internationale context veranderd. Europa moet meer op eigen benen staan en Nederland moet doen wat het belooft. Investeren in de krijgsmacht is een kwestie van veiligheid en geloofwaardigheid, aldus de partijleider. Daarvoor zijn extra inkomsten nodig, en dus worden bepaalde belastingen verhoogd.
Die verhogingen gaan samen met besparingen op zorg en sociale zekerheid. Het zijn gevoelige dossiers die veel Nederlanders direct raken. Bontenbal erkende dat en noemde de ingrepen pijnlijk. Toch ziet hij ze als noodzakelijk om de overheidsfinanciën op orde te houden en om ruimte te maken voor prioriteiten als veiligheid en weerbaarheid. De ambitie is om het stelsel betaalbaar en toegankelijk te houden voor de toekomst, zonder geld uit te geven dat er niet is.
De CDA-leider koppelde die keuzes aan het bredere doel van de coalitie: stabiliteit brengen. Dat vraagt duidelijke lijnen: investeren waar het moet, hervormen waar het kan, en besparen waar het echt niet anders kan. Daarbij wil het CDA oog houden voor mensen met een smalle beurs, gezinnen die zorg nodig hebben en ondernemers die willen investeren. Het evenwicht vinden, noemde Bontenbal de kern van goed bestuur.
Een congres tussen kritische vragen en loyaliteit
In Den Bosch klonken steunbetuigingen, maar er waren ook kritische vragen. Hoeveel ruimte houdt het CDA om bij te sturen als maatregelen slecht uitpakken? Hoe borgen we dat kwetsbare groepen niet de grootste rekening betalen? Bontenbal ging daar nuchter op in. Hij beloofde dat de fractie alert blijft op ongewenste effecten, en dat er binnen het akkoord genoeg plek is voor bijstelling als dat nodig blijkt. Maar hij herhaalde ook dat de koers staat: het akkoord is een opdracht, geen verlanglijstje.
Het is een balans die elke regeringspartij kent. Leden willen trouw aan het programma zien, terwijl meeregeren altijd compromissen vraagt. De boodschap van de partijtop was helder: het CDA wil herkenbaar blijven op thema’s als gemeenschapszin, rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid, maar het stapt niet weg als het lastig wordt. De bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen is precies wat de partij volgens Bontenbal onderscheidt.
Gemeenteraadsverkiezingen: lokaal laten zien waar het CDA voor staat
Half maart trekken kiezers naar de stembus voor de gemeenteraad. Voor het CDA is dat een belangrijk moment. De partij heeft traditiegetrouw een sterke lokale basis. Raadsleden en wethouders staan dicht bij hun dorpen en wijken en weten wat er speelt. Bontenbal sprak de ambitie uit om opnieuw te laten zien waarom het CDA ook op lokaal niveau een grote partij is.
De campagne wordt geleid door Tweede Kamerlid Hanneke Steen. Zij moet de landelijke lijn verbinden met lokale thema’s: betaalbare woningen voor starters, sterke dorpen en steden, goede zorg in de buurt, veilige straten en levendige verenigingen. Op lokaal niveau komt het CDA vaak met concrete oplossingen: van het versnellen van woningbouw tot het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers. Die praktische aanpak moet het verschil maken tijdens de campagne.
Bontenbal riep afdelingen op om zichtbaar te zijn, het gesprek aan te gaan op markten, sportclubs en dorpspleinen, en te laten zien wat er al gebeurt dankzij CDA-bestuurders. Lokale resultaten zijn het visitekaartje van de partij. Zeker nu het CDA landelijk weer meeregeert, is een sterk lokaal resultaat extra belangrijk voor het vertrouwen in de partij.
Wat staat er politiek op het spel?
Met het coalitieakkoord is de toon gezet, maar het echte werk begint nu pas. Oppositiepartijen zullen de nadruk leggen op de pijnpunten: de bezuinigingen en de effecten van belastingmaatregelen. Tegelijk wil de coalitie laten zien dat er ook echt iets verbetert: minder onzekerheid, duidelijkere keuzes en meer slagkracht op dossiers die al jaren vastlopen.
Voor het CDA geldt daarbij een dubbele opgave. De partij moet in het kabinet resultaten boeken die passen bij het eigen profiel, én intern laten zien dat kritiek wordt gehoord. Dat betekent goed luisteren, eerlijk uitleggen en snel handelen als beleid anders uitpakt dan gedacht. De geloofwaardigheid van het CDA is gebaat bij zichtbaar, tastbaar resultaat: kortere wachttijden in de zorg, betere jeugdzorg, meer betaalbare huizen, en een defensie die op orde is.
De volgende stappen na het akkoord
Na de presentatie van het akkoord volgt de uitwerking. Ministeries zetten maatregelen om in concrete plannen, het parlement spreekt mee en houdt de voortgang in de gaten. Financiële keuzes worden doorgerekend, en waar nodig bijgeschaafd. Dat vraagt discipline, tempo en duidelijke communicatie. Bontenbal gaf aan dat het CDA daar vol aan meedoet. De fractie wil betrokken zijn bij de uitvoering en blijft toetsen op haalbaarheid en rechtvaardigheid.
Ook in de relatie met maatschappelijke partners – zorginstellingen, gemeenten, werkgevers, vakbonden – zal het CDA de dialoog zoeken. Beleidskeuzes landen alleen goed als ze samen met de praktijk worden gemaakt. Dat past bij de christendemocratische traditie: samen problemen oplossen, met oog voor wat werkt op de werkvloer en in de wijk.
Samenvatting en vooruitblik
Henri Bontenbal liet in Den Bosch weinig ruimte voor twijfel: regeren wordt lastig, maar het CDA kiest er bewust voor. Het coalitieakkoord is stevig, niet vrijblijvend. Er komen extra inkomsten om te kunnen investeren in defensie. Tegelijk wordt er bezuinigd op zorg en sociale zekerheid, wat onvermijdelijk pijn doet. De partij wil daarbij blijven waken over rechtvaardigheid en uitvoerbaarheid.
De komende weken verschuift de aandacht naar de gemeenteraadsverkiezingen. Onder leiding van Hanneke Steen wil het CDA lokaal laten zien wat de partij waard is: nuchtere oplossingen, dichtbij mensen, met zichtbare resultaten. Daarna wacht het lange werk van uitvoeren, bijsturen en verantwoorden. Bontenbals boodschap aan leden en kiezers was helder: het wordt geen makkelijke rit, maar wel een noodzakelijke. Aan het einde moet Nederland er stabieler en sterker uitkomen – en daar wil het CDA zich vol voor inzetten.
