Nathalie van Berkel trekt zich terug als beoogd staatssecretaris van Financiën namens D66, na berichtgeving over onjuistheden in haar cv. Rob Jetten, de aankomend premier en D66-leider, reageerde bij meerdere media op dat besluit. Volgens hem heeft Van Berkel die keuze zelf gemaakt, na goed overleg, en blijft zij Kamerlid voor D66.
Wat stond er op het cv
De discussie barstte maandag los na publicaties in verschillende media. De Volkskrant meldde dat informatie over Van Berkels opleidingen op haar LinkedIn-profiel en cv niet klopte. Zo stond vermeld dat zij een master bestuurskunde aan de Universiteit Leiden had gedaan. In werkelijkheid behaalde zij een propedeuse op hbo-niveau in die richting en doorliep zij een toelatingstraject om aan de universitaire master te mogen beginnen. Dat traject rondde zij niet af en de master volgde zij dus niet.
Ook gaf zij aan rechten te hebben gestudeerd aan de Erasmus Universiteit. Dat klopt, maar die studie heeft zij niet afgerond. Later op de dag meldde De Telegraaf bovendien dat Van Berkel ook richting de Algemene Bestuursdienst (ABD), de talentenpool van de rijksoverheid waar kandidaten voor topfuncties worden beoordeeld, onvolledige of onjuiste informatie over haar opleidingen zou hebben verstrekt.
Besluit om zich terug te trekken
Rob Jetten benadrukte dat het besluit om terug te stappen bij Van Berkel zelf ligt. Hij zegt daar uitgebreid met haar over te hebben gesproken. Volgens Jetten kom je in de politiek om resultaat te boeken voor het land en moet het debat niet uitsluitend over de persoon draaien. In die context noemt hij haar stap moedig. Van Berkel blijft actief als Tweede Kamerlid voor D66, zo bevestigde hij.
Openheid over opleidingen
Jetten stelt verder dat Van Berkel binnen D66 vanaf het begin eerlijk is geweest over het niet afronden van haar studies. Ook in meerdere interviews het afgelopen jaar zou zij daar open over zijn geweest. Desondanks leidde de actualiteit rond haar cv maandag toch tot nieuwe vragen en ophef, constateert hij.
Waarom het cv niet werd aangepast
Een veelgehoorde vraag is waarom de informatie op haar cv en LinkedIn-profiel niet eerder is bijgewerkt om misverstanden te voorkomen. Jetten noemt die vraag begrijpelijk. Het is aan Van Berkel zelf om daar later nadere toelichting op te geven wanneer zij haar besluit uitgebreider uitlegt.
Reacties en context
De gang van zaken onderstreept hoe scherp de publieke en politieke controle is op kandidaten voor hoge ambten en bewindsposten. In Nederland worden toekomstige ministers en staatssecretarissen stevig doorgelicht, zowel formeel in de aanstellingsprocedure als informeel door media en publiek. Opleidingsgegevens en werkervaring wegen daarbij mee, niet alleen om te beoordelen of iemand de vereiste kennis en vaardigheden heeft, maar ook vanwege het vertrouwen dat met zo’n functie gepaard gaat.
Dat de berichtgeving nu tot een vroegtijdige terugtrekking leidt, past in een bredere trend waarin cv’s en integriteitskwesties sneller tot politiek-bestuurlijke consequenties kunnen leiden. Zeker op een dossier als Financiën, waar betrouwbaarheid en zorgvuldigheid cruciaal zijn, ligt de lat hoog. Van Berkel zou als staatssecretaris mogelijk onder meer verantwoordelijk zijn geweest voor onderdelen van de Belastingdienst of begrotingsportefeuilles, terreinen waar de druk en zichtbaarheid groot zijn.
Mogelijke gevolgen voor D66 en formatie
Voor D66 betekent de stap dat er opnieuw naar een geschikte kandidaat-staatssecretaris voor Financiën moet worden gezocht. Dat kan gevolgen hebben voor de puzzel van de portefeuilleverdeling en de planning rond de vorming van het nieuwe kabinet. In dergelijke trajecten spelen naast expertise ook politieke afwegingen een rol, zoals de balans tussen partijen, geslacht, ervaring en achtergrond binnen het beoogde kabinetsteam.
Voor Jetten, die als aankomend premier nauw betrokken is bij de samenstelling van het kabinet, is het zaak om de regie te behouden en snel duidelijkheid te bieden over de opvolging. Tegelijkertijd zal de partij intern willen evalueren hoe de screening en presentatie van kandidaten nog scherper kan, juist om dit soort situaties in de toekomst te voorkomen.
Rol van media en publiek debat
De onthullingen kwamen tot stand door nieuwsmedia die cv’s en profielen systematisch nalopen en controleren. Dat is niet nieuw, maar social media en directe toegang tot profielen als LinkedIn hebben die controle zichtbaar versneld. Fouten of onduidelijkheden worden eerder opgemerkt en leggen druk op kandidaten om volledige transparantie te bieden. In het huidige klimaat leidt dat vaak snel tot stevige debatten over geloofwaardigheid en integriteit.
Dat het niet gaat om verzonnen diploma’s, maar om onvolledige of onjuist voorgestelde trajecten, maakt de beoordeling in de publieke opinie niet per se eenvoudiger. Voorstanders van streng toetsen wijzen op het belang van exactheid en voorbeeldgedrag, zeker bij hoge functies. Anderen benadrukken dat loopbanen zelden lineair verlopen en dat niet-afgeronde studies niet per definitie iets zeggen over geschiktheid. In de praktijk blijkt dat nuance vaak onder druk komt te staan zodra politieke verantwoordelijkheid in het spel is.
Derksen over nieuwe verkiezingen
De politieke onrust voedt ook bredere speculaties over stabiliteit en draagvlak. In het tv-programma Vandaag Inside zei Johan Derksen onlangs te verwachten dat het land mogelijk sneller dan gedacht opnieuw naar de stembus moet. Die uitspraak staat los van de casus-Van Berkel, maar illustreert wel hoe prikkelbaar het debat momenteel is en hoe snel incidenten worden verbonden aan grotere verhalen over het politieke klimaat.
Hoe nu verder
Van Berkel blijft dus in de Tweede Kamer en zal op een later moment zelf uitleg geven over haar besluit en de vragen rond haar cv. D66 zal intussen moeten zoeken naar een nieuwe kandidaat voor het staatssecretariaat van Financiën. Dat proces verloopt in overleg met de formatiepartners en de betrokken ministeries, inclusief de gebruikelijke screenings en gesprekken.
Voor Jetten en D66 ligt de uitdaging in het herstellen van rust en focus. Enerzijds door zorgvuldige, transparante communicatie over wat er misging en wat daaraan wordt gedaan. Anderzijds door snel te komen met een opvolger die inhoudelijk sterk staat en zonder omhaal het vertrouwen kan krijgen dat bij een functie op Financiën hoort. Of de kwestie breder doorwerkt in de formatie, is nu nog onduidelijk. Het vervolg hangt af van de snelheid waarmee een nieuwe kandidaat gevonden en voorgedragen wordt, en van de uitleg die Van Berkel zelf nog zal geven.
Samengevat: na kritische berichtgeving over onjuistheden in haar cv doet Nathalie van Berkel een stap terug als kandidaat-staatssecretaris van Financiën, maar blijft zij Kamerlid. Rob Jetten noemt het een moedig besluit en belooft later meer duidelijkheid, onder meer over de vraag waarom haar cv niet eerder is aangepast. D66 moet op zoek naar een opvolger en zal tegelijk lessen willen trekken uit deze affaire, zodat de formatie zo min mogelijk vertraging oploopt.
