Het plan van JA21 om het Groningse gasveld in stand te houden als noodvoorraad krijgt in de Tweede Kamer weinig steun. Een meerderheid wil vasthouden aan de gemaakte afspraak om het veld dicht te laten. Ook de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) ziet geen rol voor zichzelf bij een eventuele herstart. Daarmee lijkt het voorstel al snel te stranden.
Voorstel: Gasveld als strategische reserve
JA21-Kamerlid Daniël van den Berg pleit ervoor om niet alle gasputten in Groningen definitief te sluiten. Volgens hem moet het veld beschikbaar blijven voor noodgevallen, bijvoorbeeld als de invoer van gas in Europa plots abrupt stopt. Tijdens een debat over energie vroeg hij andere partijen om het idee te bekijken als een vorm van verzekering voor de leveringszekerheid.
Zijn kernboodschap: het openhouden van Groningen als reserve is geen terugkeer naar grootschalige winning, maar een noodknop die alleen wordt gebruikt in een acute crisis. Daarmee, zo stelt Van den Berg, kan Nederland beter omgaan met onvoorziene risico’s op de energiemarkt.
Meerderheid houdt vast aan sluiting
In de Kamer bleek al snel dat er weinig ruimte is voor het plan. D66, VVD, CDA en GroenLinks-PvdA willen de eerdere afspraken handhaven en het Groningenveld gesloten houden. Ook de SP gaf aan het voorstel niet te steunen. Daarmee ontbreekt vooralsnog de politieke meerderheid om het idee verder uit te werken.
Voor veel partijen weegt het vertrouwen van Groningers en de veiligheid zwaar. Na jaren van schade en onzekerheid door aardbevingen willen zij voorkomen dat de deur naar nieuwe winning weer op een kier gaat. Volgens hen zorgt duidelijkheid over sluiting voor rust in de regio.
VVD: Afspraak is afspraak
Van den Berg richtte zich in het debat nadrukkelijk tot de VVD, in de hoop dat die partij het plan als noodmaatregel zou willen overwegen. Maar de liberalen bleven bij hun standpunt. VVD-Kamerlid Alisha Müller reageerde stellig en liet weten geen ruimte te zien voor het voorstel. Volgens haar geldt: “Afspraak is afspraak.”
Daarmee lijkt de deur politiek gezien dicht. Zonder steun van partijen in het politieke midden is het vrijwel onmogelijk om het idee van een strategische reserve rondom Groningen verder te brengen.
NAM werkt niet mee aan herstart
Ook vanuit de energiesector komt geen wind in de zeilen. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM), de huidige exploitant van het veld, maakte donderdag duidelijk niet te willen meewerken aan een hervatting van de gaswinning. Het bedrijf zegt voor zichzelf geen rol te zien als de kraan toch weer open zou moeten.
Volgens de NAM zou in dat geval de overheid zelf verantwoordelijk moeten zijn voor uitvoering en organisatie. Die opstelling maakt het plan van JA21 praktisch nog lastiger. Zonder medewerking van de exploitant wordt een eventuele herstart technisch, juridisch en operationeel een complexe route.
Wat vinden inwoners?
De politieke tegenwind sluit aan bij wat veel Groningers denken. Uit een recente peiling onder deelnemers van het Hart van Nederland-panel blijkt dat 65 procent van de inwoners van de provincie tegen heropening van het gasveld is. Zij willen geen terugkeer van onzekerheid en schade in hun woonomgeving.
Landelijk ligt het beeld anders. In dezelfde peiling gaf een nipte meerderheid van 51 procent van alle Nederlanders aan wél voor heropening te zijn. Dat verschil laat zien hoe gevoelig het onderwerp is: waar het land vooral naar leveringszekerheid kijkt, denken Groningers aan de risico’s die zij al jaren hebben ervaren.
Waarom het plan stokt
Er spelen meerdere factoren mee in de afwijzing. Politiek gezien ligt er een vastgelegde koers om het Groningenveld te sluiten, juist om rust te creëren en verdere schade te voorkomen. Maatschappelijk is er weinig draagvlak in de provincie, die direct met de gevolgen te maken heeft gehad. En praktisch ontbreekt de bereidheid van de NAM om mee te doen, wat de uitvoering meteen ingewikkeld maakt.
Daarbij komt dat Nederland en Europa de afgelopen jaren sterk hebben ingezet op alternatieven: meer import via LNG-terminals, energiebesparing, opslag en versnelde inzet van duurzame bronnen. Voorstanders van sluiting wijzen erop dat die lijn niet moet worden doorbroken.
Hoe nu verder?
Zonder nieuwe politieke feiten lijkt het voorstel van JA21 voorlopig van tafel. De afspraak om het Groningenveld te sluiten blijft staan en wordt door een brede meerderheid verdedigd. Wie dat wil veranderen, moet niet alleen een Kamermeerderheid vinden, maar ook duidelijk maken hoe veiligheid, schadeafhandeling en draagvlak in de regio zijn geborgd. Bovendien is er een uitvoeringsvraagstuk zolang de NAM langs de zijlijn blijft staan.
Kortom: de wens om Groningen als noodvoorraad achter de hand te houden botst momenteel met politiek beleid, regionale gevoeligheden en praktische bezwaren. Zolang die hobbels blijven liggen, is de kans klein dat het gasveld alsnog als strategische reserve in beeld komt.
Samenvatting
Het plan van JA21 om het Groningse gasveld als noodreserve te behouden krijgt geen steun van een Kamermeerderheid en stuit op een duidelijke “nee” van de NAM. Partijen als D66, VVD, CDA, GroenLinks-PvdA en SP houden vast aan de gemaakte afspraak om het veld dicht te houden. In Groningen is een ruime meerderheid tegen heropening, terwijl landelijk net iets meer mensen voor zijn. Gezien de politieke, maatschappelijke en praktische bezwaren lijkt een herstart van gaswinning in Groningen voorlopig niet aan de orde.
