Telegraaf-journalist Wierd Duk slaat alarm over wat hij ziet als een zorgelijke leegloop van Nederland. Op X deelt hij dat steeds meer ondernemers en professionals hun biezen pakken. Volgens hem is de oorzaak duidelijk: nieuwe belastingplannen die beleggers en mkb’ers keihard raken, zelfs op winsten die ze nog niet eens echt hebben gemaakt. Hij spreekt van een land dat wordt bestuurd door “wereldvreemde amateurs”. Maar waar zijn analyse scherp begint, ziet hij volgens critici één ding over het hoofd: de kans dat de politici die dit beleid uitrollen ‘het op een dag inzien’ is nihil.
Kapitaalvlucht en braindrain
De afgelopen dagen stromen de tijdlijnen van financieel commentatoren vol met waarschuwingen. Onder meer analisten zoals Madelon Vos wijzen op de gevolgen van plannen die neerkomen op een heffing tot 36% op ongerealiseerde winsten. Simpel gezegd: ook als je je aandelen of je bedrijf niet verkoopt, en die waarde op papier stijgt, zou je toch belasting betalen. Dat idee jaagt vermogende particulieren, investeerders en ondernemers schrik aan.
Het gevolg laat zich raden. Wie de middelen heeft, zoekt een uitweg: een verhuizing naar landen met voorspelbaarder regels, of het verplaatsen van vermogen naar plekken waar de belastingdruk lager en stabieler is. Het gaat niet alleen om kapitaal; ook kennis trekt weg. Start-up-oprichters, techspecialisten, medisch talent en zelfstandige professionals kijken om zich heen. Dat is de klassieke braindrain: precies de groep die je als land juist wilt houden, gaat op drift.
Nieuwe belastingplannen zorgen voor consternatie
De plannen voor de vermogensheffing worden internationaal met argusogen gevolgd. Buitenlandse media en beleggerskringen reageren verbaasd en kritisch: belasting heffen op winsten die niet zijn gerealiseerd, is uitzonderlijk en risicovol. Het maakt beleggingsbeslissingen grilliger en ontmoedigt juist langetermijninvesteringen. In Nederland blijft het in de grote kranten en omroepen opmerkelijk stil, zo klinkt het in diezelfde online discussies. Ondertussen neemt de onzekerheid in de markt toe.
Ondernemers en beleggers wijzen erop dat het niet alleen om cijfers op papier gaat. Een heffing op ongerealiseerde winst kan betekenen dat je belasting moet afdragen zonder dat er cash binnenkomt. Dat dwingt mensen om bezittingen te verkopen om hun aanslag te betalen, of om schulden aan te gaan. Voor familiebedrijven, zelfstandigen met een beleggingsportefeuille en jonge bedrijven die groeien op papier maar nog weinig liquide middelen hebben, kan dat funest uitpakken.
Wierd Duk ziet de leegloop om zich heen
In die context deelt Wierd Duk zijn observatie: “Iedereen die ik ken die kán, vertrekt. Niet normaal. Of ze zijn al weg.” Het is een zin die binnenkomt omdat hij precies verwoordt wat veel ondernemers fluisteren: het vertrouwen brokkelt af. De middenklasse en het ondernemende segment voelen zich in de knel, tussen stijgende lasten en grillig beleid dat elk jaar lijkt te veranderen. Duk trekt daaruit een harde conclusie: “Dit land wordt door wereldvreemde amateurs bestuurd.”
Ijdele hoop of miskenning van de motieven?
Toch eindigt zijn boodschap met een opvallende hoopvolle noot. Duk tagt Dilan Yesilgöz (VVD), Rob Jetten (D66) en Henri Bontenbal (CDA) met de wens dat zij het “op een dag gaan inzien”. De vraag is: is dat realistisch? Voor critici is het antwoord helder. Dit is geen beleidsfoutje of onkunde die toevallig slecht uitpakt. Het is een bewuste, ideologisch gedreven keuze voor nivellering en voor het zwaarder belasten van particulier bezit. Zij zien een lijn die loopt van klimaattafels tot Brusselse beleidskamers, waar brede herverdeling en gedragssturing de norm zijn.
Wie die bril opzet, concludeert dat er weinig te ‘zien’ valt voor de betrokken politici—behalve dat hun plannen precies doen waarvoor ze bedacht zijn. Niet onhandig, maar doelgericht. Niet per ongeluk, maar volgens schema. In dat licht is het naïef om te denken dat een tag op X de koers zal keren.
Ze gaan het niet uit zichzelf inzien
De kern van de kritiek op de coalitiepartijen en middenpartijen is tweeledig. Enerzijds zouden ze de binding met de praktijk van de gewone Nederlander en de mkb’er kwijt zijn. Anderzijds zijn ze juist effectief in het uitvoeren van een agenda die de overheid groter maakt, eigendom zwaarder belast en nationale beleidsruimte dichter bij Europese afspraken brengt. Dat kan politiek legitiem zijn—het zijn immers keuzes in een democratie—maar het is iets anders dan ‘een foutje dat men nog even moet inzien’.
Wie rekent op een plotselinge ommezwaai, komt van een koude kermis thuis. Politici veranderen koers onder druk van verkiezingsuitslagen, coalitieverhoudingen en maatschappelijke tegenstromen, niet vanwege een paar boze tweets. Voor burgers en ondernemers die ontevreden zijn, is de boodschap daarom nuchter: hopen dat de huidige bestuurders uit zichzelf van gedachten veranderen, is weinig realistisch.
Wat moet er dan wel gebeuren?
Als je wilt dat beleid verandert, zijn er twee paden: politiek en publiek. Politiek, door te stemmen op partijen die een andere fiscale koers beloven en die koers ook kunnen waarmaken aan de onderhandelingstafel. Publiek, door het debat te voeden—met feiten, goede tegenvoorstellen en zichtbare druk vanuit sectoren die geraakt worden. Ondernemersverenigingen, brancheclubs en onafhankelijke media spelen daarin vaak een sleutelrol.
Verandering komt zelden van binnenuit. Ze ontstaat meestal als buiten de politieke arena draagvlak groeit voor een andere richting. Dat betekent ook investeren in een stevige inhoudelijke discussie: wat is een rechtvaardige manier om vermogen te belasten? Hoe beschermen we starters en familiebedrijven? Hoe houden we Nederland aantrekkelijk voor talent, zónder de rekening oneerlijk bij anderen te leggen? Wie daar goede antwoorden op biedt, dwingt serieuze aandacht af.
Oproep tot steun aan kritische media
De slotoproep uit de online discussies is dan ook helder: steun media en platforms die dit onderwerp agenderen en doorgronden. Niet om in een echokamer te belanden, maar om tegenwicht te bieden als het debat te smal wordt gevoerd. Onafhankelijke journalistiek, die plannen fileert en gevolgen zichtbaar maakt, is onmisbaar in een tijd waarin de effecten van beleid vaak pas laat doordringen.
Wie wil bijdragen, kan dat doen via platforms als BackMe of met een rechtstreekse bijdrage. Volgens de oproepgevers helpt het bovendien als donateurs hun e-mailadres vermelden, zodat zij exclusieve nieuwsbrieven of columns kunnen ontvangen. De gedachte daarachter: hoe groter en steviger het tegengeluid, hoe meer kans dat het politieke midden er uiteindelijk rekening mee moet houden.
Tot slot
Wierd Duk verwoordt een breed gevoeld ongemak: als regels onvoorspelbaar worden en de belastingdruk op papierwinsten toeneemt, stemmen mensen met hun voeten en hun geld. Daar zit een harde waarschuwing in. Maar wie echt verandering wil, moet verder kijken dan de hoop dat zittende bestuurders ‘het licht zien’. De druk moet komen van kiezers, sectoren en media die inhoudelijk en vastberaden een andere koers afdwingen. Pas dan maakt de politiek pas op de plaats—en misschien, als de druk groot genoeg is, ook rechtsomkeert.
Steunen kan via BackMe: https://dds.backme.org. Of maak een bijdrage over op NL95 RABO 0159 0983 27 t.n.v. Liberty Media. Vermeld uw e-mailadres voor exclusieve Substack-columns in uw mailbox.
