Door heel Nederland is de overwinning van het Marokkaanse voetbalelftal op Canada uitbundig gevierd. De ploeg won met 3-0 en plaatste zich daarmee voor de kwartfinales van het WK. In veel steden en wijken gingen supporters de straat op met vlaggen, toeters en vuurwerk. De feestvreugde was groot, maar niet overal bleef het rustig. Op meerdere plekken moest de politie ingrijpen vanwege ongeregeldheden, met aanhoudingen en gewonden tot gevolg.
Feest door het hele land
Op talloze plekken vormden zich spontaan stoeten van auto’s en scooters, vaak uitgedost met Marokkaanse vlaggen. Bestuurders toeterden, omstanders zongen en dansten, en er werd veel vuurwerk afgestoken. In Amsterdam juichten duizenden supporters na het laatste fluitsignaal. Ook elders in het land kwamen mensen massaal naar buiten om de kwartfinaleplaats te vieren, vaak met familie en vrienden.
Toch ging het niet overal goed. Op sociale media verschenen beelden van gemaskerde personen en zwaar vuurwerk. De politie benadrukt dat het grootste deel van de menigte vreedzaam feestvierde. Tegelijkertijd waren er groepen die de orde verstoorden, waardoor de sfeer lokaal kantelde en de hulpdiensten moesten ingrijpen.
Voorzorgsmaatregelen en afsluitingen
In verschillende steden werden straten uit voorzorg afgesloten om de toestroom van mensen te reguleren en hulpdiensten ruimte te geven. Dat gebeurde onder meer in Den Haag, Rotterdam en Amsterdam. Bij grote pleinen en drukke verkeersaders werd verkeer omgeleid. Openbaar vervoer werd lokaal stilgelegd of omgeleid om gevaarlijke situaties te voorkomen.
De politie en gemeenten hadden zichtbare maatregelen getroffen. Extra agenten waren aanwezig en de Mobiele Eenheid (ME) stond paraat. In sommige wijken waren camera’s en verkeersregelaars ingezet om de doorstroming te bewaken en escalatie te voorkomen. Ondanks die maatregelen laaiden in meerdere steden toch ongeregeldheden op.
Noodbevel in de Haagse Schilderswijk: 29 aanhoudingen
De meeste aandacht ging uit naar de Schilderswijk in Den Haag. Daar kondigde de gemeente rond 23.00 uur een noodbevel af. Dat hield in dat iedereen die zich ontpopte als iemand die de openbare orde wilde verstoren, het aangewezen gebied moest verlaten. Kort daarna maakte de ME de straten leeg. Hierbij werd onder meer een waterkanon ingezet om groepen uiteen te drijven.
In de loop van de nacht meldde de Haagse politie dat 29 personen waren aangehouden. Bij de ongeregeldheden raakten twee agenten gewond, evenals een verkeersregelaar. In de wijk was het ook na de vorige wedstrijd van Marokko, tegen Nederland, onrustig. Toen sloeg de sfeer om en werden agenten bekogeld met stenen en zwaar vuurwerk. De ME zette ook toen een waterkanon in en er werden dertien aanhoudingen verricht.
Amsterdam: afzettingen rond Plein ’40-’45
In Amsterdam concentreerden de festiviteiten zich rond bekende pleinen en drukke straten. Rond Plein ’40-’45 werden straten afgezet en gold een verkeersbeperking. Supporters lieten scooters en motoren ronken en zwaaiden met vlaggen. Uit veiligheidsoverwegingen reden er tijdelijk geen trams rond het plein. De meeste feestvierders hielden het bij gejuich en vuurwerk, maar ook hier moest de politie waakzaam blijven om escalatie te voorkomen.
Rotterdam: ME op scherp, molotovcocktail in beslag genomen
In Rotterdam waren straten in het centrum uit voorzorg afgesloten. De ME reed in formatie rond het Schouwburgplein. Ooggetuigen meldden dat er met zwaar vuurwerk, glas en eieren naar de politie is gegooid. Iets voor 23.00 uur greep de ME in bij de West-Kruiskade en de 1e Middellandstraat. Daarbij werden verschillende mensen opgepakt. De politie meldde dat er onder meer een molotovcocktail in beslag is genomen, wat de ernst van de situatie onderstreepte.
Volgens betrokkenen verliep een groot deel van de avond ordelijk, maar maakte een kleine groep de sfeer grimmig door gevaarlijke situaties te creëren. De inzet van de ME moest voorkomen dat incidenten zouden overslaan naar drukke uitgaansstraten, waar veel omstanders liepen.
Utrecht: brandstichting en zwaar vuurwerk in meerdere wijken
Ook in Utrecht moest de ME optreden. De politie sprak van ernstige ongeregeldheden. In de wijken Lombok, Kanaleneiland en Overvecht werden branden gesticht. Daarbij gingen auto’s in vlammen op en raakten bushokjes beschadigd. Het verkeer werd gehinderd door blokkades en rookontwikkeling. Agenten kregen te maken met zwaar vuurwerk, dat in Nederland verboden is en bij inzet op korte afstand als zeer gevaarlijk geldt.
Hulpdiensten schaalden op om branden snel te blussen en gevaarlijke situaties voor omwonenden te beperken. De politie trad op om groepen uit elkaar te drijven en verdere escalatie te voorkomen. Over het aantal aanhoudingen in Utrecht werden in de nacht nog geen definitieve aantallen gedeeld, maar duidelijk is dat de inzet van de ME noodzakelijk was om de rust te herstellen.
Leiden: charges na bekogelen met glas en stenen
In Leiden sloeg de stemming later op de avond ook om. Agenten werden bekogeld met glas en stenen. De politie voerde daarop charges uit om groepen uiteen te drijven. Er was extra aandacht voor de veiligheid van omstanders, omdat veel mensen in de binnenstad nog op straat waren. Over de precieze schade en aantallen aanhoudingen volgde later nadere informatie, maar de politie noemt het optreden noodzakelijk vanwege de directe dreiging voor de openbare orde.
Balans tussen feest en ordehandhaving
De beelden uit verschillende steden laten de dunne scheidslijn zien tussen spontaan straatfeest en ordeverstoringen. Bij grote sportoverwinningen komen veel mensen gelijktijdig naar buiten. De sfeer is euforisch en er is veel emotie. Vaak blijft het feest rustig, maar een kleine groep kan met vuurwerk, vernielingen of agressie de toon zetten. Dan komen politie en ME in beeld om de openbare orde te handhaven.
In de praktijk kiezen gemeenten dan voor maatregelen die stap voor stap zwaarder worden: van verkeersafzettingen en extra toezicht tot een plaatselijk noodbevel. Zo’n noodbevel geeft de burgemeester extra bevoegdheden om snelle en gerichte maatregelen te nemen. De inzet van de ME, soms met een waterkanon, is bedoeld om grote groepen te verspreiden zonder langdurig fysiek contact met de menigte. Dat is ingrijpend, maar volgens de politie vaak noodzakelijk als er sprake is van gevaarlijke situaties, zoals brandstichting of het afsteken en gooien van zwaar vuurwerk.
De inzet van zwaar vuurwerk is een terugkerend probleem bij ordeverstoringen. Het is illegaal en kan ernstig letsel veroorzaken, zeker op korte afstand. Voor agenten, hulpverleners en omstanders levert het grote risico’s op. Vandaar dat ook ditmaal door korpsen in verschillende steden hard is opgetreden tegen het gebruik en bezit van zwaar vuurwerk. De inbeslagname van een molotovcocktail in Rotterdam illustreert bovendien dat het risico op escalatie reëel is zodra geweldsmiddelen opduiken.
Reacties van politie en gemeenten
Een woordvoerder van de politie benadrukt dat het overgrote deel van de supporters gewoon vrolijk feestvierde. Voor hen overheerste blijdschap, met gezang, vlaggen en toeterende auto’s. Toch werd op plekken waar de sfeer omsloeg direct ingegrepen. Daarbij lag de focus op het snel scheiden van relschoppers en vreedzame feestgangers, zodat de vieringen op andere plekken door konden gaan.
Gemeenten en politieteams in de betrokken steden evalueerden in de nacht en ochtend na de wedstrijd hun optreden. Daarbij wordt gekeken naar de timing van maatregelen, de inzet van afzettingen en de communicatie met buurtbewoners en ondernemers. In wijken waar branden zijn gesticht en schade is aangericht, volgt herstel in overleg met verzekeraars en de gemeente. Voor bewoners die hinder of schade ondervonden, worden contactpunten opengesteld om meldingen te doen en hulp te vragen.
Terugblik en vooruitzicht op de kwartfinale
Sportief gezien was de avond voor Marokko een groot succes. De 3-0 zege op Canada bracht het team naar de kwartfinales, wat bij veel supporters in Nederland tot trots en blijdschap leidde. De vraag is hoe steden zich voorbereiden op mogelijke volgende feestelijkheden. Vaak betekent dat extra overleg tussen gemeenten, politie en vervoersbedrijven. Mogelijke maatregelen zijn gerichte wegafzettingen, duidelijke looproutes, inzet van stewards en wijkteams, en heldere informatie vooraf via sociale media en lokale kanalen.
De ervaring leert dat een positieve sfeer geholpen is bij vroegtijdige communicatie: waar kan veilig worden gevierd, welke regels gelden en waar zijn nooduitgangen en hulpdiensten te vinden. Tegelijk blijven politie en gemeenten oproepen tot verantwoordelijkheid: vier de sportieve prestaties, maar houd het veilig en respecteer elkaars buurt. Vuurwerk, zeker zwaar en illegaal vuurwerk, blijft een rode lijn. Het levert gevaar op en leidt vrijwel direct tot optreden.
Samenvatting
De avond begon in Nederland als een groot feest na de 3-0 zege van Marokko op Canada en de bijbehorende kwartfinaleplaats. In veel steden vierden supporters massaal en vreedzaam. Toch ontstonden op verschillende plekken incidenten, met als zwaarste optreden het noodbevel en 29 aanhoudingen in de Haagse Schilderswijk. In Rotterdam werden meerdere mensen aangehouden en een molotovcocktail in beslag genomen. In Utrecht werden auto’s in brand gestoken en raakten bushokjes beschadigd, en ook in Leiden moest de politie ingrijpen na het gooien van glas en stenen. Volgens de politie was de overgrote meerderheid vreedzaam, maar een kleine groep veroorzaakte ernstige overlast. Met het oog op de kwartfinale bereiden steden zich opnieuw voor, in de hoop dat de volgende feestavond wél zonder incidenten verloopt.
