Nieuwe regels al zichtbaar bij de Johan Cruijff Schaal
De Eredivisie 2026-2027 staat voor de deur en al vóór de eerste competitiewedstrijd verandert er van alles. Tijdens de Johan Cruijff Schaal van zondag voert de KNVB direct nieuwe spelregels in, bedoeld om het spel sneller en eerlijker te maken.
Die aanpassingen zijn gebaseerd op het WK 2026, waar ze voor het eerst op grote schaal golden. De bond rolt ze nu uit in het betaalde voetbal, met de Johan Cruijff Schaal als officieel startschot voor de komende Nederlandse voetbaljaargang.
Strakkere timing bij inworpen en doeltrappen
Scheidsrechters gaan bij inworpen en doeltrappen hardop vijf seconden aftellen. Die duidelijke klok dwingt tot tempo, precies zoals tijdens het WK gebeurde. Geen getreuzel meer bij de zijlijn of de zestien, maar snel spelen.
De verwachting is dat dit het spelbeeld merkbaar versnelt en minder ruimte laat voor tijdrekken. Het idee sluit aan bij richtlijnen van de IFAB, die de wijzigingen al vroeg vastlegde en met het WK wereldwijd introduceerde.
Snellere wissels en strakkere blessurebehandeling
Ook bij wissels is de rek eruit. Spelers moeten binnen tien seconden het veld verlaten zodra hun nummer omhoog gaat. Daarmee verdwijnen trage wandelingen en tactische omwegen van het veld, iets wat tijdens het WK zichtbaar goed werkte.
Bij een blessurebehandeling geldt bovendien een wachttijd van één minuut voordat iemand weer mee mag doen. Die korte pauze moet onnodige onderbrekingen ontmoedigen en zorgt ervoor dat medische zorg geen dekmantel wordt voor tijdrekken of momentum breken.
Uitzonderingen op de wachttijd
Er zijn uitzonderingen. Raakt de keeper geblesseerd, of ontstaat de blessure door een overtreding waarvoor de tegenstander een kaart ontvangt, dan hoeft de speler niet van het veld. In zulke gevallen blijft hij staan en mag direct doorgaan.
De KNVB neemt deze regels integraal over voor de Vriendenloterij Eredivisie en de Keuken Kampioen Divisie. De eerste officiële toets is meteen zondag, wanneer de Johan Cruijff Schaal wordt gespeeld en de aangescherpte afspraken voor het eerst van kracht zijn.
Waarom deze ingrepen volgens de KNVB nodig zijn
Volgens Raymond van Meenen, manager scheidsrechterszaken betaald voetbal, is iedereen erbij gebaat dat de bal rolt in plaats van stilstaat. De werkwijze op het WK liet volgens hem zien dat spelers sneller handelen zodra grenzen duidelijk zijn.
De IFAB zette de regels vroeg vast en bracht ze richting de bonden. In Nederland volgt nu de uitvoering. Van Meenen spreekt van het gewenste effect tijdens het toernooi, met minder vertraging en meer vloeiend spel voor spelers en publiek.
Engeland probeert nog iets anders uit
In Engeland trekken ze de lijn verder door. De FA test een maatregel tegen tijdrekken rondom keeperbehandelingen. Bij een onderbreking moet een veldspeler minimaal een minuut van het veld, met uitzondering wanneer vrije trap volgt na overtreding op de doelman.
Ook bij een botsing met een veldspeler of als er bloed is, geldt die verplichting niet. Van Meenen noemt het een interessant experiment. Nederland kijkt aandachtig mee, maar besluit pas later of zo’n aanpak hier draagvlak heeft.
VAR krijgt extra momenten om in te grijpen
Net als op het WK krijgt de VAR in de Eredivisie extra bevoegdheden. De videoscheidsrechter mag ingrijpen bij een onterechte hoekschop, bij persoonsverwisseling waarbij de verkeerde speler wordt bestraft, en bij een rode kaart na een onterechte tweede gele kaart.
Het gaat dus om correcties van evidente missers, niet om een algemene herbeoordeling van elk moment. Daarmee volgt de competitie de internationale lijn die tijdens het WK zichtbaar werd, met als doel heldere, snellere rechtzettingen zonder eindeloze discussies.
Zo werkt het bij persoonsverwisseling
Van Meenen benadrukt dat alleen de situatie waarvoor een kaart wordt gegeven mag worden herzien bij persoonsverwisseling. De overtreding zelf staat niet opnieuw ter discussie. De scheidsrechter en VAR mogen uitsluitend de kaart aan de juiste speler toekennen.
Tijdens Argentinië tegen Zwitserland op het WK ging dit volgens de uitleg van de IFAB mis. Zulke toepassing komt er in Nederland en Europa niet, stelt de bond. De kaders zijn helder en laten weinig ruimte voor creatieve interpretaties.
Gaan scheidsrechters hun beslissingen uitleggen op het veld
Op het WK legden scheidsrechters hun VAR-beslissingen hoorbaar uit, wat soms tot memorabele beelden leidde. Of dat in de Eredivisie gebeurt, is nog onderwerp van gesprek bij de KNVB. Een definitief besluit is er voor de competitie nog niet.
Tijdens de Johan Cruijff Schaal lichten de arbitrage en de VAR beslissingen toe wanneer dat nodig is. Voor de rest van het seizoen volgt overleg met het competitiebestuur. Kiest men voor toelichting op het veld, dan kan uitrol snel gebeuren.
Wat supporters en teams nu kunnen verwachten
Supporters zullen vooral merken dat spelhervattingen vlotter gaan en dat wissels geen kleine theaterstukjes meer zijn. Vijf seconden voor inworpen en doeltrappen brengt vaart, tien seconden bij wissels dwingt doorpakken. Zondag is het eerste meetmoment in wedstrijdverband.
Daarna gelden de regels in de Vriendenloterij Eredivisie en Keuken Kampioen Divisie het hele seizoen door. Alles in het teken van tempo, duidelijkheid en eerlijke verhoudingen, zodat de bal vaker rolt en minder vaak wacht op iemand die tijd wint.
