Aantal gemeenten onder toezicht loopt op
Het aantal gemeenten dat te weinig asielopvang regelt en daarom onder toezicht van het kabinet staat, is gestegen naar 24. Minister Van den Brink van Asiel en Migratie maakte de nieuwe tussenstand bekend na de maandelijkse controle op de spreidingswet.
Vorige maand kwamen de eerste tien gemeenten op de lijst terecht. Nu zijn daar veertien bijgekomen. Het gaat om plaatsen die nog geen of nauwelijks asielzoekers opvangen, terwijl ze volgens de wet wel een bijdrage moeten leveren.
Wat toezicht voor gemeenten betekent
Gemeenten die onder toezicht staan, moeten hun verantwoordelijke wethouder naar Den Haag sturen voor uitleg. Op het ministerie worden afspraken gemaakt over een geschikte locatie voor een asielzoekerscentrum en over een tijdpad waarop die plek beschikbaar moet zijn.
Het beleid werkt met een escalatieladder van zes stappen. De 24 gemeenten staan nu op trede drie. Als er geen beweging komt, kan het kabinet uiteindelijk op trede zes besluiten een gemeente te verplichten een opvanglocatie te accepteren.
Waarom gemeenten op de lijst belanden
Het ministerie publiceert de lijst elke maand om achterblijvers zichtbaar te maken en zo druk op de ketel te houden. Het feit dat een gemeente erop staat, zegt volgens het departement niets over de oorzaken achter het uitblijven van opvangplekken.
Het is, zoals een woordvoerder het samenvatte, een feitelijke constatering. Of het gaat om politieke onwil, praktische problemen of iets daar tussenin, moet blijken uit de gesprekken die het ministerie met betrokken gemeenten wil voeren.
Stand van de gesprekken
Ondanks de langere lijst is er nog maar met één gemeente daadwerkelijk gesproken. Een geschikt moment vinden blijkt lastig, mede door de zomervakantie. Daardoor lopen de eerste verkennende gesprekken over mogelijke locaties en planningen later dan gehoopt.
Het ministerie zegt klaar te staan om snel afspraken te maken zodra een gemeente aan tafel wil. Daarbij wordt per plaats bekeken wat haalbaar is, welke gebouwen of terreinen beschikbaar zijn en hoeveel tijd nodig is voor inrichting en vergunningen.
Westland als proef op de som
Het eerste gesprek was met de gemeente Westland en verliep volgens een woordvoerder constructief. Westland moet ongeveer 700 asielzoekers opvangen, maar tot nu toe is er nog geen enkele plek gerealiseerd. De gemeente verzette zich jarenlang tegen de spreidingswet.
Eerder sprak de gemeenteraad uit dat er geen draagvlak is voor een asielzoekerscentrum. In juni trad een nieuw college van burgemeester en wethouders aan. De wethouder beloofde na het gesprek een verklaring na de zomer over de koers van Westland.
Wat er de komende maanden gebeurt
Het ministerie blijft maandelijks publiceren welke gemeenten achterlopen. Daarmee wil het kabinet tempo maken bij het creëren van opvangplekken, zodat nieuwe noodsituaties in de asielketen worden voorkomen en opvang eerlijker over het land wordt verdeeld.
Mocht er onvoldoende vooruitgang zijn, dan schuift een gemeente stap voor stap op de escalatieladder. Uiteindelijk kan een aanwijzing volgen om een azc te vestigen. Voor nu ligt de bal bij de gemeenten, die op termijn aan tafel moeten verschijnen.
Welke gemeenten het betreft
Op de actuele lijst staan onder meer Aalsmeer, Aalten, Achtkarspelen, Bergen (L), Beverwijk, Bronckhorst, Brunssum, Bunschoten, De Ronde Venen en Dinkelland. Ook Gemert-Bakel, Hardinxveld-Giessendam en Hellendoorn worden genoemd, net als Lopik en Montfoort.
De opsomming gaat verder met Oldebroek, Oldenzaal, Overbetuwe, Sluis, Valkenswaard, Vlaardingen, Voerendaal, Vught en Westland. Daarmee telt de lijst nu 24 gemeenten die volgens het ministerie onvoldoende opvangplekken regelen of nog niets concreets hebben vastgelegd.
