De nieuwste peiling van Maurice de Hond zet het minderheidskabinet onder leiding van Rob Jetten (D66) flink onder druk. De drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA komen samen nog uit op 49 zetels, waar ze in oktober 2025 samen 66 zetels haalden. Dat betekent een terugval van 17 zetels in een paar maanden tijd. Tegelijkertijd winnen vooral rechtse oppositiepartijen terrein, waardoor het politieke landschap snel en zichtbaar verschuift.
Peiling zet minderheidskabinet onder druk
Volgens de peiling brokkelt de steun voor de regeringspartijen af, terwijl de oppositie op rechts juist momentum pakt. Veel kiezers die in oktober nog op de coalitiepartijen stemden, twijfelen of keren zich af, vaak richting JA21 en Forum voor Democratie (FVD). Aan de linkerkant profiteert vooral PRO, de fusiepartij die kiezers weghaalt bij D66 en SP. Het beeld is dat de electorale basis onder het huidige kabinet aanzienlijk is versmald.
De peiling maakt duidelijk dat niet één enkele partij, maar het hele blok van regeringspartijen zetels verliest. De dynamiek verschilt echter per partij. D66 houdt de meeste zetels over, maar zakt toch fors weg ten opzichte van de verkiezingsuitslag. Het CDA verliest verder terrein in het politieke midden en de VVD krijgt de grootste klap binnen de coalitie.
Dalende steun voor D66, CDA en VVD
D66 komt in de peiling uit op 19 zetels, een daling van 7 ten opzichte van de verkiezingen. Binnen de D66-achterban zegt 14% spijt te hebben van de uitgebrachte stem. Daarnaast geeft 12% van de kiezers aan te zijn overgestapt naar PRO, dat zich aan de linkerkant van het spectrum weet te profileren als alternatief voor teleurgestelde progressieve kiezers. Daarmee verliest D66 terrein aan een partij die inhoudelijk dicht bij een deel van haar eigen achterban staat.
Bij het CDA is het beeld eveneens ongunstig. De partij zakt naar 13 zetels, 5 minder dan in oktober. Opvallend is dat 18% van de kiezers aangeeft spijt te hebben van hun eerdere stem. Een deel van de voormalige CDA-stemmers wijkt uit naar rechtse alternatieven, terwijl ook 50PLUS kiezers uit dit kamp weet te trekken. Daarmee blijft het CDA worstelen met de vraag waar het zich het best kan positioneren: richting het centrum of toch meer richting de conservatieve flank.
De grootste terugslag binnen de coalitie treft de VVD. De liberalen dalen naar 17 zetels. Een relatief groot deel van de VVD-kiezers is ontevreden over de huidige koers: 28% zegt spijt te hebben, en nog maar 47% zou opnieuw op de partij stemmen. Veel kiezers kiezen in de peiling voor een overstap naar rechts: 27% stroomt door naar JA21 en 7% naar FVD. Daarmee verliest de VVD niet alleen zetels, maar ook de claim op onbetwiste leidende positie binnen de rechterflank.
JA21 en FVD profiteren van verschuiving op rechts
De verschuiving onder VVD-stemmers is direct terug te zien bij de grote stijgers in de peiling. JA21 klimt naar 18 zetels, een groei van 9 ten opzichte van de verkiezingsuitslag. De partij trekt volgens de peiling 5 zetels weg bij de VVD, 2 bij de PVV en 2 bij het CDA. Die brede toeloop wijst erop dat JA21 niet alleen kiezers aanspreekt die een klassiek liberaal-rechts alternatief zoeken, maar ook teleurgestelde kiezers van partijen met een meer populistische of christendemocratische signatuur.
Forum voor Democratie noteert een nog stevigere stijging en komt uit op 17 zetels, een plus van 10. De achterban van FVD toont volgens de peiling een uitzonderlijk hoge loyaliteit: 93% van de kiezers zegt geen spijt te hebben van hun eerdere keuze, en 94% zou opnieuw FVD stemmen. FVD wint vooral van de PVV (7 zetels), maar pakt ook kiezers van de VVD (1) en JA21 (1). Met die combinatie verstevigt FVD zijn positie als vaste waarde op de rechterflank, mede gevoed door de sterke retentie van de eigen kiezers.
Het beeld dat uit deze cijfers oprijst, is dat de rechterzijde diversifieert. Waar kiezers in het verleden vaak kozen tussen VVD en PVV, ligt het speelveld nu breder. Dat vergroot de concurrentie onderling, maar verhoogt ook de mobilisatie aan de rechterkant. De opmars van JA21 en FVD maakt het voor de VVD lastiger om een verbindende rol op rechts te spelen, terwijl de PVV juist aan twee kanten terrein verliest.
PVV levert fors in; PRO groeit op links
De PVV daalt in de peiling met 8 zetels naar 17. Hoewel 69% van de PVV-kiezers zegt geen spijt te hebben, zou slechts 47% opnieuw op de partij stemmen. Vooral FVD profiteert: 30% van de PVV-stemmers geeft aan naar FVD over te stappen. De concurrentie op rechts raakt de PVV daarmee voelbaar. Het is een signaal dat kiezers die zwaar tillen aan thema’s als migratie en nationale soevereiniteit, momenteel de standvastigheid en profilering van FVD hoger waarderen.
Aan de linkerkant is PRO de enige duidelijke stijger in deze peiling. De fusiepartij komt uit op 25 zetels, een plus van 5. Die groei komt voornamelijk van teleurgestelde kiezers van D66 en SP. PRO wist de afgelopen maanden thema’s als bestaanszekerheid, klimaatbeleid en publieke voorzieningen nadrukkelijk op de agenda te houden, en lijkt daarvan te profiteren bij kiezers die progressief stemmen maar kritisch zijn op het regeringsbeleid.
Wat betekenen deze cijfers voor de coalitie?
Als de peiling richtinggevend is, dan komt de coalitie van D66, VVD en CDA in de Tweede Kamer uit op 49 zetels. Dat is te weinig voor een stabiele basis, waardoor het kabinet politiek afhankelijk blijft van steun uit de oppositie. In de praktijk vergroot dat de onderhandelingsruimte van partijen als JA21, FVD en PRO bij cruciale dossiers. Denk aan migratie, de woningmarkt, stikstof- en klimaatbeleid, koopkracht en veiligheid. Elk wetsvoorstel vraagt dan om nieuwe meerderheden, en die zijn in dit landschap niet vanzelfsprekend.
Voor de coalitiepartijen rijst de vraag hoe ze kiezersvertrouwen kunnen herwinnen. Voor D66 ligt de uitdaging vooral aan de linkerkant, waar PRO een herkenbaar alternatief biedt. Bij het CDA speelt de zoektocht naar een duidelijk profiel tussen centrum en conservatief. Voor de VVD is de grootste opgave om kiezers die zijn uitgestroomd naar JA21 en FVD weer aan zich te binden zonder de eigen brede middenpositie uit het oog te verliezen. Dat vraagt om scherpe keuzes in toon, prioriteiten en resultaten die zichtbaar zijn in de samenleving.
Politiek betekent dit dat het kabinet extra kwetsbaar oogt voor conflicten en incidenten. Komen er nieuwe spanningen over asiel of begrotingstekorten, dan is de kans groot dat de steun in de Kamer nog grilliger wordt. In zulke omstandigheden nemen speculaties over vervroegde verkiezingen snel toe. Tegelijkertijd blijft een peiling een momentopname. Partijen kunnen met duidelijke resultaten of overtuigende verhalen de trend keren, zeker wanneer economische cijfers verbeteren of beleid tastbare effecten krijgt.
Strategieën en mogelijke koerswijzigingen
Bij dalende peilingen kiezen regeringspartijen vaak voor een van twee sporen: ofwel rust en continuïteit uitstralen en inzetten op bestuurservaring, ofwel de campagnekoers aanhalen met uitgesproken thema’s die de eigen achterban enthousiasmeren. Voor D66 zou dat bijvoorbeeld een scherper verhaal over klimaat, onderwijs en innovatie kunnen betekenen. Het CDA kan zich sterker profileren op betaalbaarheid, regionale spreiding van voorzieningen en gezinspolitiek. De VVD zal moeten beslissen of het nadrukkelijker de rechtse flank aanspreekt op veiligheid, migratie en ondernemerschap, of juist de middenlijn kiest met fiscale zekerheid en bestuurlijke stabiliteit.
Oppositiepartijen die groeien, hebben een andere opgave: momentum vasthouden zonder te versplinteren. Voor JA21 en FVD betekent dat het vertalen van peilingwinst naar een herkenbare ploeg en concrete voorstellen die in de Kamer een meerderheid kunnen halen. Hun onderlinge concurrentie kan energie geven, maar ook stemmen verdelen. PRO zal ondertussen moeten laten zien dat het als fusiepartij niet alleen electoraal, maar ook inhoudelijk een samenhangend alternatief biedt met realistische plannen.
Hoe deze peiling tot stand kwam
De cijfers zijn afkomstig uit de meest recente peiling van Maurice de Hond. Zoals bij elke peiling geldt dat er sprake is van marges en dat resultaten kunnen schuiven door vraagstelling, timing en respons. Peilingen bieden een indicatie van electorale bewegingen, maar zijn geen voorspellingen. De context van het moment – mediadebatten, kabinetsbesluiten, internationale gebeurtenissen – kan het beeld snel beïnvloeden. Belangrijk is dus om trends over meerdere metingen te volgen en niet te veel te leunen op één enkel datapunt.
Toch zijn verschuivingen van deze omvang – 17 zetels verlies voor de coalitie in korte tijd – zelden louter ruis. Ze duiden doorgaans op een combinatie van inhoudelijke onvrede, onduidelijkheid in koers en een overtuigend aanbod bij de oppositie. Voor politieke partijen is zo’n signaal aanleiding om zowel de inhoud van het beleid als de manier van communiceren tegen het licht te houden.
Wat volgt de komende weken
De komende periode zijn meerdere dossiers bepalend. Op migatie en asiel liggen scherpe keuzes voor, mede door de druk op opvangcapaciteit en doorlooptijden. Op economisch terrein spelen koopkracht, lastenverdeling en het MKB-klimaat een grote rol, zeker nu huishoudens en ondernemers prijsstijgingen voelen. Rond klimaat en stikstof is de vraag of er haalbare stappen worden gezet die juridisch standhouden en maatschappelijk uitvoerbaar zijn. En op veiligheid is er behoefte aan zichtbaar resultaat in aanpak van ondermijning, woninginbraken en digitale criminaliteit.
Voor het kabinet kan elk van deze thema’s een testcase zijn: lukt het om meerderheden te vinden en voortgang te boeken, dan kan dat vertrouwen herstellen. Lukt dat niet, dan zal de roep om duidelijkheid toenemen, zowel in de Kamer als onder kiezers. In dat laatste scenario worden scenario’s zoals een heronderhandeling van het regeerakkoord, een bredere samenwerking met delen van de oppositie of zelfs vervroegde verkiezingen sneller bespreekbaar.
Intussen kijken de oppositiepartijen naar manieren om hun nieuwe aanhang vast te houden. JA21 zal inzetten op herkenbare en bestuurbare voorstellen, bijvoorbeeld op veiligheid en migratie, waarmee de partij ook buiten de peilingen gewicht krijgt. FVD leunt op een trouwe achterban en zal de nadruk leggen op consistentie en profilering op thema’s waar de partij hoog op scoort. PRO zal juist proberen teleurgestelde progressieve kiezers te binden met een mix van sociale zekerheid, investeringen in publieke diensten en een haalbaar klimaatpad.
Kern en vooruitblik
Samengevat laat de peiling een duidelijke beweging zien: de coalitie van D66, VVD en CDA zakt samen naar 49 zetels, een verlies van 17 sinds oktober 2025. D66 komt uit op 19, CDA op 13 en VVD op 17. Aan de rechterkant winnen JA21 (18 zetels, +9) en FVD (17 zetels, +10) fors, terwijl de PVV terugvalt naar 17 (-8). Aan de linkerkant groeit PRO naar 25 (+5), mede dankzij overstappers uit D66 en SP. De cijfers geven aan dat kiezerskritiek zich vertaalt in concrete verschuivingen, met name van de coalitie naar de oppositie op rechts.
Of deze trend doorzet, hangt af van prestaties en overtuigingskracht in de komende weken. Als het kabinet zichtbare resultaten boekt en scherper communiceert, kan de daling afvlakken. Doen de oppositiepartijen er nog een schep bovenop met sterke voorstellen en duidelijke verhalen, dan kan de balans verder hun kant op doorslaan. Voor nu staat vooral vast dat de politieke ruimte in Den Haag is opgeschud en dat elke onderhandeling, elk debat en elk compromis de potentie heeft om de verhoudingen opnieuw te verschuiven.
