De KNVB heeft een interactieve kaart gepubliceerd waarop per gemeente zichtbaar is welke club de meeste seizoenkaarthouders telt. Het overzicht biedt unieke inzichten in de landelijke spreiding van supporters van alle 34 betaald voetbalorganisaties in Nederland. Wat vooral opvalt: Feyenoord heeft Ajax ingehaald in landelijke aanhang, zowel in geografische verspreiding als in de mate van toewijding. De kaart toont niet alleen het absolute aantal seizoenkaarthouders per club, maar ook hoe ver fans bereid zijn te reizen om hun club te steunen. En daarin heeft Feyenoord de grootste stap gezet.
Op de kaart, waarin iedere Nederlandse gemeente een kleur toegewezen heeft gekregen op basis van de meest vertegenwoordigde club onder seizoenkaarthouders, is een duidelijk patroon zichtbaar. Clubs als FC Twente, FC Groningen, SC Heerenveen en Roda JC domineren logischerwijs in de regio’s rondom hun stad. Enschede kleurt rood voor Twente, het Noorden van het land toont zich groen voor Groningen en Heerenveen, terwijl Kerkrade en omgeving stevig in Roda-geel staan. Toch zijn het vooral de uitwassen van Ajax-supporters buiten de Randstad én de extreme trouw van Feyenoord-fans die tot de verbeelding spreken.
De geografische spreiding van Ajax-seizoenkaarthouders is bijzonder opvallend. In gemeenten ver verwijderd van Amsterdam, zoals Hollum op Ameland, Elim in Drenthe, Slagharen in Overijssel en Kraggenburg in de Noordoostpolder, is Ajax de meest vertegenwoordigde club. Het onderstreept hoe de Amsterdamse club met zijn landelijke uitstraling ook buiten de eigen provincie diepe wortels heeft. Toch is de dominantie van Ajax niet meer vanzelfsprekend. De kaart laat zien dat Feyenoord inmiddels op meerdere fronten is voorbijgestreefd aan de hoofdstedelingen.
Zo blijkt uit de cijfers dat Feyenoord-supporters gemiddeld het verst reizen voor hun club: 314 kilometer ten opzichte van 300 kilometer voor Ajax-supporters. Dat verschil is klein, maar wel veelzeggend. Het duidt op een mate van trouw en toewijding die Feyenoord dit jaar op een voorsprong lijkt te zetten. Waar Ajax-fans traditioneel sterk vertegenwoordigd zijn in vrijwel alle provincies, wijst de data er nu op dat Feyenoord-fans in toenemende mate bereid zijn om langere afstanden af te leggen om hun club in De Kuip te kunnen aanmoedigen.
In Rotterdam is het supporterslandschap het meest divers en intensief. De stad huisvest het hoogste absolute aantal seizoenkaarthouders in Nederland: 8.304. Die aanhang verdeelt zich vooral over Feyenoord, Sparta Rotterdam en Excelsior. Toch wordt de relatieve strijd – het percentage seizoenkaarthouders ten opzichte van het aantal inwoners – gewonnen door de gemeente Edam-Volendam. Daar bezit maar liefst 7,7% van de bevolking een seizoenkaart, het overgrote deel uiteraard voor FC Volendam. In aantallen is Ajax in deze categorie nog de koploper met 7.375 seizoenkaarthouders in één gemeente, waarmee de club voorlopig nog de grootste supporterskern in absolute zin kent.
De kleurrijke kaart levert ook enkele verrassingen op. Zo blijkt de gemeente Urk – traditioneel een bolwerk van orthodox-protestantse waarden – Feyenoord-rood gekleurd te zijn. Een andere opvallende gemeente is Zoeterwoude in Zuid-Holland, waar Willem II de boventoon voert. Het is een opmerkelijk detail, gezien het feit dat Willem II afkomstig is uit Tilburg, op meer dan 60 kilometer afstand. De precieze oorzaak van deze anomalieën is moeilijk te achterhalen, maar ze illustreren dat lokale verbondenheid zich soms op verrassende manieren ontwikkelt.
Dat Ajax in de verste uithoeken van Nederland dominant is, is niet nieuw. De club geldt al decennialang als nationaal symbool van aanvallend voetbal en internationale successen. Maar waar Ajax lange tijd onbetwist de grootste landelijke aanhang had, toont de nieuwe KNVB-kaart aan dat Feyenoord bezig is aan een stevige inhaalslag. De data suggereren dat de Rotterdamse club meer dan ooit fans aan zich weet te binden buiten de eigen stadsgrenzen, en dat die fans ook actiever zijn in hun betrokkenheid.
Wat daarbij meespeelt is het recente sportieve succes van de club. Met de landstitel in 2023 en een diepe Europese campagne in het seizoen daarop heeft Feyenoord zich weer in de kijker gespeeld. Daarnaast werpt het actieve communicatiebeleid van de club, inclusief persoonlijke betrokkenheid van spelers en technische staf bij supportersinitiatieven, zijn vruchten af. De beleving rond wedstrijden in De Kuip is bovendien een unieke ervaring die veel fans aanspreekt – zelfs als zij daarvoor honderden kilometers moeten afleggen.
Bij Ajax daarentegen is het de laatste jaren onrustiger geweest. Wisselingen in het technisch beleid, teleurstellende prestaties in Europa en het vertrek van sleutelfiguren als Erik ten Hag en Dusan Tadić hebben gezorgd voor een vertrouwensbreuk met een deel van de achterban. Hoewel de club nog altijd beschikt over een massale en trouwe supportersschare, lijkt de vanzelfsprekende landelijke dominantie langzaam af te brokkelen.
De publicatie van de KNVB komt op een moment dat de discussie over supporterscultuur en stadionbezoek weer volop in de belangstelling staat. Met de voortdurende stijging van de kaartprijzen en toenemende druk op infrastructuur, worden vragen gesteld over de houdbaarheid van massaal fysiek stadionbezoek. Tegelijkertijd wijst deze kaart uit dat de fysieke aanwezigheid van fans nog altijd een cruciale rol speelt in het Nederlandse voetbal. De cijfers liegen er niet om: seizoenkaarthouders blijven de ruggengraat van iedere club.
Voor Feyenoord is het een bevestiging dat de club zich niet alleen sportief, maar ook maatschappelijk aan het ontwikkelen is tot een nationale topclub met diepe wortels buiten Rotterdam. De gemiddelde reisafstand, de toename in landelijke dekking en de opvallende kleurvlekken op de kaart zijn symbolisch voor een club in beweging. De voorsprong op Ajax in de reisstatistieken mag dan marginaal zijn, het sentiment erachter is krachtig: Feyenoord is niet langer alleen de club van Zuid, maar steeds meer de club van heel Nederland.
