Memphis Depay is precies op tijd weer inzetbaar richting het WK in Canada, Mexico en de Verenigde Staten. Toch is er direct discussie over zijn rol. Krijgt hij opnieuw het vertrouwen in de punt van de aanval, of kiest Ronald Koeman voor iemand in betere vorm? In de voetbalpraatprogramma’s is de knoop al doorgehakt: volgens René van der Gijp verdient Donyell Malen op dit moment de voorkeur. Ook Wim Kieft ziet dat Depay serieuze concurrentie heeft gekregen, en denkt dat Oranje daar alleen maar sterker van kan worden.
Van der Gijp kiest voor Malen in de spits
In de rubriek De Krantjes van Vandaag Inside kreeg Van der Gijp de eenvoudige keuze voorgelegd: Malen of Memphis in de spits? Hij hoefde er geen seconde over na te denken en wees zonder omhaal naar Malen. Zijn belangrijkste argument is vorm. Malen heeft een half jaar achter de rug waarin alles klopte. Hij scoorde, straalde vertrouwen uit en bewees wekelijks zijn waarde op topniveau. Dat, zo stelt Van der Gijp, is precies wat je mee wilt nemen naar een eindtoernooi. Vorm weegt zwaar, misschien wel zwaarder dan naam en status.
Het is ook de manier waarop Malen speelt die hem aantrekkelijk maakt als Oranje-spits. Hij is snel, zoekt graag de diepte en dwingt verdedigers continu keuzes te maken. Met zijn explosiviteit dreigt hij achter de laatste linie, maar hij kan ook aan de bal iets creëren. Als de tegenstander compact staat, kan hij met een korte actie een gaatje vinden. Staat de defensie hoog, dan jaagt hij achter elke dieptepass aan. Die variatie voegt iets toe aan het aanvalsspel van Oranje.
De vorm van Malen bij AS Roma
Malen maakte in de winter de overstap van Aston Villa naar AS Roma en paste zich razendsnel aan. Zijn cijfers onderstrepen dat: veertien doelpunten in achttien duels in de Serie A. In Italië wordt ondertussen gefluisterd dat Roma hier te maken heeft met een van de beste winterdeals ooit. Belangrijker nog: zijn rol in het elftal is helder. Malen is niet alleen afmaker, hij is ook aanspeelpunt voor de snelle combinatie in de zestien, en een loper die ruimtes opent voor de buitenspelers. Die vaste patronen neemt hij mee naar Oranje.
Wat Roma profiteert van Malens loopacties en timing, kan ook bij het Nederlands elftal het verschil maken. Zeker tegen ploegen die Nederland graag de bal gunnen, is zijn diepgang waardevol. Hij rekt het veld, dwingt backs en centrale verdedigers te kiezen en creëert zo ruimte voor een inkomende middenvelder of een buitenspeler die naar binnen komt. Het zijn precies de momenten waarop Oranje in balbezit soms net wat snelheid mist. Malens vorm en profiel vullen dat gat.
De andere posities voorin: Gakpo links, Summerville rechts
Over de bezetting op de flanken is Van der Gijp even stellig. Op links ziet hij Cody Gakpo als vaste waarde. Gakpo kan vanaf die kant naar binnen komen en met zijn rechterbeen voor gevaar zorgen, maar kan ook buitenom. Hij is rustig aan de bal, neemt slimme beslissingen en levert rendement. Op rechts zou Crysencio Summerville mogen starten. Niet iedereen had die naam meteen bovenaan staan, maar Van der Gijp wijst erop dat de keuzemogelijkheden aan de rechterkant beperkt zijn en dat Summerville met zijn snelheid, beweeglijkheid en lef precies is wat je in een toernooi-elftal kunt gebruiken.
De logica hierachter is simpel: zet spelers op de plek waar ze zich natuurlijk voelen. Laat Gakpo zijn vertrouwde zones opzoeken aan de linkerkant, geef Summerville de ruimte aan de andere flank, en laat de spits het veld groot maken of juist in de bal komen als de situatie daarom vraagt. In het spel zal er altijd wel gerouleerd worden: buitenspelers die kort naar binnen komen, een spits die wegloopt uit de as, middenvelders die doorkomen. Maar het startpunt moet kloppen met de kwaliteiten van de spelers.
Wat betekent dit voor Memphis Depay?
Voor Memphis is de situatie anders dan in de afgelopen jaren. Sinds het afscheid van Robin van Persie als international in 2017 was Depay de natuurlijke aanvalsleider van Oranje. Hij bepaalde vaak het tempo, kwam tussen de linies in de bal en fungeerde als schakel tussen middenveld en aanval. Die vaste status bracht ook risico’s met zich mee. Als je onbetwist bent, sluipt gemakzucht soms onbewust in het systeem, merkte Wim Kieft op in zijn column. Nu is de hiërarchie niet langer vanzelfsprekend.
Dat hoeft niet negatief uit te pakken. Depay blijft een speler met bijzondere kwaliteiten. Hij kan een bal vasthouden onder druk, hij ziet de steekpass die anderen niet zien, en hij is koelbloedig vanaf de stip of bij een vrije trap. Ook in kleedkamer en coaching kan hij belangrijk zijn. Alleen: hij zal ritme moeten tonen en overtuigen in de minuten die hij krijgt. Als hij scherp is en zijn vorm haalt, geeft dat Koeman een luxeprobleem. Dan kan de bondscoach afhankelijk van de tegenstander kiezen tussen de diepte en explosiviteit van Malen, of de creativiteit en combinatiekracht van Depay.
Het is ook denkbaar dat Koeman gedurende een wedstrijd van plan verandert. Starten met Malen om de defensie van de tegenstander te laten rennen, en na een uur Depay brengen om in de ruimte achter een vermoeide middenlinie te gaan voetballen. Of andersom: beginnen met Depay om dominantie op te bouwen, en de laatste dertig minuten Malen inzetten voor de sprints in de rug. Het is precies dit soort flexibiliteit dat in toernooivoetbal vaak het verschil maakt.
Noa Lang voorlopig geen basisspeler
In de discussies over de voorhoede valt ook de naam van Noa Lang. Van der Gijp ziet hem op dit moment niet als basisspeler. Zijn redenering: Lang heeft in Turkije geen topseizoen gedraaid, en in een toernooiselectie moet je kiezen voor spelers die aantoonbaar in vorm zijn en precies weten wat hun rol is. Dat betekent niet dat Lang geen waarde kan hebben. Als invaller met gif en actie kan hij juist iets losmaken, zeker als een wedstrijd vastzit. Maar voor een basisplaats komt hij vooralsnog niet in aanmerking, vindt Van der Gijp.
De keuzes voor Koeman
Voor Ronald Koeman zijn dit geen problemen, maar kansen. Concurrentie op de spitspositie zorgt ervoor dat de lat hoger komt te liggen op de training en in oefenwedstrijden. Iedereen weet dat fouten en mindere wedstrijden gevolgen kunnen hebben. Dat maakt het elftal scherper. Koeman kan daar als bondscoach van profiteren door heldere afspraken te maken. Wie loopt diep? Wie komt in de bal? Hoe schuiven de middenvelders door als de spits uitwijkt naar de flank? En wie staat er bij standaardsituaties waar?
Tegen opponenten die compact en laag verdedigen, kan Depay als valse negen extra waardevol zijn. Hij trekt verdedigers uit positie en maakt zo paden vrij voor de buitenspelers of een doorkomende middenvelder. Tegen ploegen die durven op te schuiven en ruimte laten in de rug, ligt juist een plan met Malen voor de hand. Met gericht drukzetten, vroege balverovering en dan meteen diep. Zo kun je per wedstrijd een plan op maat kiezen, zonder dat je de basisstructuur van het elftal geweld aandoet.
Reacties en discussie in de media
De discussie over de spitspositie is meteen voer voor talkshows. Presentator Wilfred Genee reageerde verrast op het idee om Summerville te laten starten, maar Van der Gijp wees op de beperkte alternatieven op rechts en de noodzaak om spelers in hun kracht te zetten. Kieft voegde daar in zijn analyse aan toe dat Malens vorm het proces bij Oranje kan versnellen. Zijn redenering: als Depay voelt dat zijn plek niet vanzelfsprekend is, zal hij er alles aan doen om zijn topniveau te halen. En daar heeft het elftal profijt van, ongeacht wie er uiteindelijk aan de aftrap staat.
Het is een bekend patroon in het topvoetbal. Status opent deuren, vorm beslist wie erdoorheen loopt. In aanloop naar een groot toernooi komen die twee lijnen vaak bij elkaar. De bondscoach weegt ervaring, hiërarchie, blessures, trainingsarbeid en automatisme. De buitenwereld ziet doelpunten en assists. Beide perspectieven tellen. Koeman zal daar zijn eigen balans in vinden, en de concurrentiestrijd tussen Depay en Malen is in dat opzicht precies het soort puzzel dat je als bondscoach graag legt: twee goede opties voor één positie.
Vooruitblik richting het WK in Canada, Mexico en de Verenigde Staten
Het komende WK wordt verspreid over drie landen gespeeld, met grote afstanden en wisselende omstandigheden. Reisbelasting, temperatuurverschillen en korte hersteltijd vragen om een selectie die breed en flexibel is. Een spitsenduo met verschillende profielen past daar uitstekend bij. In een poulefase met uiteenlopende tegenstanders kun je elke wedstrijd een andere invalshoek kiezen. Malen voor energie, diepte en pressing. Depay voor controle, combinaties en rust aan de bal. En op de flanken spelers die tempo en inventiviteit meebrengen, zoals Gakpo en Summerville.
De komende weken draaien om fine-tunen. Automatismen slijpen op de training. In oefeninterlands testen hoe de looplijnen tussen spits en buitenspelers samenvallen. Standaardsituaties perfectioneren, want op een eindtoernooi zijn ze vaak goud waard. En bovenal: beslissen wie de eerste keus is in de spits, en welke rol de ander krijgt. Koeman zal daarbij niet alleen naar statistieken kijken, maar ook naar draagkracht in het elftal, fitheid en hoe spelers op elkaar reageren in wedstrijdsituaties.
Conclusie
De kern van het verhaal is duidelijk. Memphis Depay is op tijd fit, maar zijn basisplaats is geen gegeven meer. René van der Gijp pleit vol overtuiging voor Donyell Malen in de punt, gesteund door diens indrukwekkende half jaar bij AS Roma. Op de flanken lijken Cody Gakpo en Crysencio Summerville volgens diezelfde redenering de logische keuzes. Wim Kieft ziet de concurrentie als iets goeds: Depay moet daardoor aanhaken en scherp blijven, en Koeman kan die strijd gebruiken om het niveau van Oranje verder op te krikken.
Wie er uiteindelijk aftrapt in de spits, hangt af van vorm, fitheid en plan van de dag. Dat is geen probleem, maar een luxe. Als de bondscoach het juiste moment kiest voor de juiste spits, en de buitenspelers in hun kracht laat spelen, vergroot Oranje zijn kansen. Het toernooi in Noord-Amerika is groot, lang en veeleisend. Een voorhoede waarin vorm, profiel en rolverdeling kloppen, kan daarin het verschil maken. De komende interlands en trainingsdagen moeten uitwijzen wie zich letterlijk en figuurlijk onmisbaar maakt.
