Waarom Louis van Gaal Ajax de rug toekeerde
Louis van Gaal legt eindelijk uit waarom hij Ajax verliet. Na weken van speculatie vertelt de oud-bondscoach wat hem stoorde in zijn rol als adviseur. Zijn conclusie klinkt simpel: veel praten, weinig besluiten, en nul echte invloed.
In een gesprek met Voetbal International blikt de 75-jarige terug op zijn korte periode als externe adviseur van de raad van commissarissen. Ajax maakte begin juli bekend dat hij per direct stopte, zonder precies te benoemen waarom.
Hoe zijn rol bij de rvc tot stand kwam
Zijn aanstelling kwam in oktober 2023 tot stand op verzoek van toenmalig president-commissaris Michael van Praag. Van Gaal moest als buitenstaander meedenken met de rvc over technische thema’s, en met zijn naam rust en richting brengen in onrustige tijden.
De club verspreidde bij zijn vertrek een kort statement met dankwoorden. Pas nu deelt Van Gaal uitgebreid wat hij aantrof binnen de organisatie, welke patronen hem opvielen, en waarom hij niet langer wilde verbinden aan die manier van werken.
De regels waar Van Gaal naar leeft
Van Gaal noemt zichzelf iemand met een uitgesproken visie. Voor hem draait topsport om regels, waarden en normen, maar vooral om leveren. Wie niet levert, gaat weg. Die simpele, harde lijn noemt hij al jaren de regels van Van Gaal.
Die standaard hoort volgens hem ook buiten het veld te gelden. Heldere verantwoordelijkheden, snel schakelen, en afspraken die worden nagekomen. Precies daar miste hij bij Ajax consistentie. De organisatie voelde traag en diffuus aan, zeker rondom het technische beleid.
Te veel mensen aan tafel volgens Van Gaal
Het grootste struikelblok was volgens hem het aantal mensen dat over voetbalzaken meebeslist. In de afgelopen jaren zaten er zestien betrokkenen aan tafel: de directie, de raad van commissarissen en de bestuursraad. Dat model werkte in zijn ogen verlammend.
Zestien stemmen betekenen veel overleg, maar ook veel vertraging. Van Gaal zag hoe besluiten die het elftal raken, eindeloos konden blijven liggen. Hij wijst op benoemingen van trainers en het aantrekken van spelers als voorbeelden waarbij tijd een vijand werd.
Beslissingen die blijven liggen
Volgens hem mengden zich bovendien mensen in discussies die weinig van topvoetbal begrijpen. Het leidde tot brede, maar oppervlakkige gesprekken. Terwijl juist scherpe keuzes nodig zijn wanneer de markt draait en concurrenten niet wachten op interne rondes en protocollen.
Van Gaal rekent voor dat slechts twee van de zestien besluitvormers ervaring op het hoogste niveau hebben. Voor hem is dat cruciaal. Zonder vakkennis worden risico’s verkeerd ingeschat en gaat kostbare tijd verloren, vaak precies op sleutelposities in de selectie.
Gebrek aan topvoetbalervaring in de boardroom
Die constatering raakt aan zijn bredere punt over deskundigheid. Vooruitgang vraagt mensen die de dynamiek van kleedkamer, trainingsveld en transfermarkt begrijpen. Van Gaal koppelt tempo, hiërarchie en kwaliteit rechtstreeks aan de aanwezigheid van zware voetbalprofielen in de bestuurskamers.
Als die expertise schaars is, ontspoort overleg snel in meningen en gevoelens. Dan regeert voorzichtigheid, zo stelt hij, en komt daadkracht te laat. Wat in een topclub een dag duurt, werd volgens hem bij Ajax soms een wekenlange stoelendans.
Adviseur zonder invloed
Opvallend genoeg maakte hij geen deel uit van die zestien. Hij stond letterlijk aan de buitenkant, zonder verantwoordelijkheid of mandaat. Toch werd hij gevraagd om mee te denken en te adviseren, een paradox die hem al snel begon te knellen.
Hij beschrijft het als een rol zonder knoppen om aan te draaien. Je mag opiniëren, maar je beslist niet. Wie Van Gaal kent, begrijpt hoe frustrerend dat wordt wanneer je veranderingen wil versnellen en jouw advies ongebruikt op tafel blijft.
Het bijna-terugkeerverhaal als trainer
Ajax klopte twee jaar geleden nog bij hem aan met de vraag of hij trainer wilde worden. Dat was ruim voordat Francesco Farioli in beeld kwam. Van Gaal had het trainersvak toen al vaarwel gezegd en vond die verkenning opmerkelijk.
Hij vraagt zich hardop af of het wel serieuze interesse was. Als je publiek hebt aangegeven te stoppen, waarom dan toch die belronde. Het voorval tekent voor hem hoe Ajax soms zoekt zonder duidelijk eindplaatje en verantwoordelijkheden.
Twijfels over de serieuze interesse
Die twijfel over de ernst van het aanbod kleurt zijn latere advieswerk. Vertrouwen ontstaat bij duidelijke rollen en oprechte verzoeken. Als dat ontbreekt, voelt een gesprek als ritueel. Van Gaal houdt niet van rituelen wanneer er juist besluiten nodig zijn.
Het helpt ook niet als je niet in de formele structuur zit. Je kunt roepen wat je wilt, maar niemand hoeft iets met je suggesties te doen. Dat maakt elke bijdrage afhankelijk van goodwill, precies wat hij professioneel wilde vermijden.
Waarom hij niet midden in het seizoen opstapte
Toch stapte hij niet midden in het seizoen op. Hij vreesde dat zo’n moment alle aandacht naar hem zou trekken en de club extra onrust zou bezorgen. In een wankele periode wilde hij geen extra ruis veroorzaken of brandstof toevoegen.
Hij hield daarom pas op na afloop van het seizoen, toen de rust iets was teruggekeerd. Zo hoopte hij de sportieve staf en spelers niet te belasten met afleidende verhalen over zijn rol, motieven en de interne verhoudingen bij Ajax.
De komst van Cruijff en Bamberger
Toen Jordi Cruijff en Lesley Bamberger meer zeggenschap kregen, ging hij opnieuw het gesprek aan. De toon was goed en de inhoud constructief, vertelt hij. Uit respect voor hun plannen wilde Van Gaal niet op voorhand alles blokkeren of tegenwerken.
Welke afspraken toen precies zijn gemaakt, daarover houdt hij zich op de vlakte. Volgens Van Gaal telt uiteindelijk alleen wat er na zulke gesprekken gebeurt. Zijn meetlat is simpel: voel je het terug in besluiten, tempo en verantwoordelijkheid en uitvoering.
Wat er na Van Praag veranderde
Na het vertrek van Michael van Praag als interim-voorzitter van de rvc, zegt hij, werd er niets meer met zijn adviezen gedaan. Suggesties verdwenen in mappen en mailboxen. Zonder opvolging verliest elk advies waarde, hoe ervaren de afzender ook is.
Voor Van Gaal onderstreepte dit het kernprobleem. Wanneer een club geen duidelijke eigenaar van besluiten aanwijst, raken goede ideeën losgezongen van uitvoering. Hij wil juist dat een trainer, of een technisch directeur, zulke input actief ophaalt en toepast in beleid.
Verwachtingen richting trainer en technisch directeur
Die verwachting bleef onbeantwoord. Er kwam geen telefoontje van de trainer met een gerichte vraag, en ook geen structureel contact vanuit een technisch verantwoordelijke. Zo’n stilte voelt voor hem als een duidelijke boodschap over hoe zijn ervaring wordt gewogen binnen.
Wie hem vraagt waarom hij niet aanbleef om van binnenuit te duwen, krijgt een nuchter antwoord. Zonder mandaat verander je niets. Dan word je vooral klankbord, terwijl hij juist gevraagd werd om richting te geven en knopen te helpen doorhakken.
Niet op waarde geschat bij Ajax
Zijn conclusie is helder. Ajax schatte hem niet op waarde, zegt hij. Niet in woorden, maar in daden. Als advies structureel blijft liggen, voelt het alsof je naam vooral dient als versiering en geruststelling naar buiten toe voor onrustige tijden.
Juist dat gevoel raakte hem. Je beroept je op zijn staat van dienst, maar benut de inhoud niet. Dan is de eerlijkste stap om weg te lopen van de schijn van invloed en de realiteit onder ogen te zien daar.
Parallellen met het vertrek van Danny Blind
Op dat punt vertoont zijn vertrek gelijkenissen met dat van Danny Blind. Die legde begin dit jaar zijn commissariaat neer. Volgens Van Gaal wilde Blind graag meer invloed hebben, een wens die in de praktijk lastig te realiseren bleek daar.
Ook hier gaat het om dezelfde knoop. Veel gremia, weinig verantwoordelijkheid, en een cultuur waarin iedereen praat maar slechts enkelen echt knopen doorhakken. Voor Van Gaal is dat niet hoe je sportieve tegenslag te lijf gaat in een topomgeving vandaag.
Ajax blijft zijn club, maar helpen lukte niet
Toch blijft de band met Ajax onmiskenbaar sterk. Van Gaal noemt de club zijn club en benadrukt dat hij wilde helpen, juist nu de afgelopen jaren stroef verliepen. Die betrokkenheid verklaart waarom hij zo lang geduld toonde en bleef meedenken.
Hij wilde pas vertrekken wanneer zijn besluit geen extra ruis meer zou veroorzaken. Dat is ook waarom hij zijn verhaal nu pas volledig vertelt. Eerst het seizoen afronden, dan uitleggen waarom hij de stekker eruit trok als adviseur bij Ajax.
Het gevoel als schild te worden gebruikt
Tegelijk voelde hij zich steeds vaker gebruikt als schild. In de trant van: jullie hebben Louis van Gaal toch, die zal wel weten hoe het moet. Een beeld dat botsing gaf met de werkelijkheid van nul beslissingsmacht in die constellatie.
Het frustreerde hem dat het slecht ging met de club en hij er niets wezenlijks aan kon veranderen. Dan is blijven zitten voor hem geen optie. Liever helderheid dan meeliften op reputatie zonder de kans om te leveren in functie.
Eerlijk zijn naar zichzelf en de conclusie
Zijn vertrek is daarmee zowel persoonlijk als systeemkritiek. Van Gaal legt de vinger bij traagheid, versnippering en gebrek aan voetbalexpertise in de top. Wie hem wil horen, weet nu precies waarom hij niet langer wilde meefietsen naast de bestuurstafel daar.
Of Ajax iets met deze boodschap doet, zal moeten blijken uit de keuzes van de komende periode. Minder gremia, meer mandaat en sneller handelen. Dat is volgens Van Gaal de enige route terug naar een club die durft te beslissen.
