Een rauwe kennismaking met de erfbelasting
Erfbelasting lijkt een ver-van-je-bedshow, tot het ineens jouw gezin treft. Zo ging het bij Emma, die na het onverwachte overlijden van haar man niet alleen moest rouwen, maar ook schrok van een forse rekening van de Belastingdienst.
Het gebeurde in 2023. Emma dacht dat alles geregeld was, met een afbetaald huis, een klein spaarbedrag en een langstlevendetestament. Geen schulden, geen luxe, gewoon zekerheid voor later, dacht ze. Tot de aanslag op de mat viel.
Een huis op papier, een aanslag in de brievenbus
Het huis had een WOZ-waarde van 600.000 euro, het spaargeld bedroeg 20.000 euro. Samen koesterden ze hun notariële langstlevendetestament. Op papier klonk het solide, in het dagelijks leven was het vooral een bescheiden, zorgvuldige oude-dagsbasis.
Door de gestegen huizenprijzen telde vooral die waarde zwaar. Volgens de fiscus moesten de kinderen erfbelasting betalen over hun theoretische kindsdeel. De rekening die binnenkwam was kil en concreet: bijna 17.000 euro, terwijl niemand extra geld had.
Giften uit liefde, fiscale rekening erna
Jaren eerder hadden Emma en haar man een groot deel van hun spaargeld aan de kinderen geschonken, zodat zij een eerste huis konden kopen. Een warm gebaar, bedoeld om kansen te geven in een oververhitte, onbetaalbare woningmarkt.
Juist daardoor zat hun geld muurvast in bakstenen. Toen de aanslag volgde, bleken de kinderen die 17.000 euro simpelweg niet te kunnen betalen. Het was belasting over een deel op papier, zonder beschikbaar saldo op de rekening.
Waarom de rekening bij de weduwe belandde
Omdat de kinderen niet konden voldoen, klopte de Belastingdienst bij Emma aan om het volledige bedrag te innen. Dat gebeurde terwijl de rouw nog vers was en praktische zorgen, zoals uitvaartkosten, al een flinke hap uit het spaargeld namen.
Na de uitvaart bleef er weinig over. Toen ook de aanslag was voldaan, was haar spaarrekening leeg. De uitkomst was pijnlijk concreet: een vrouw die haar partner verloor en vervolgens zonder financiële buffer verder moest.
De frustratie over belasting op al belaste euro’s
Voorstanders van afschaffing benadrukken het wrange gevoel: over het inkomen waarmee het huis is afbetaald is belasting betaald, bij de aankoop overdrachtsbelasting, jaarlijks OZB en eigenwoningforfait. En daarna volgt alsnog een aanslag bij overlijden.
In de praktijk kan die heffing oplopen tot 20 of 30 procent, afhankelijk van de situatie, stellen zij. Dat doet volgens tegenstanders geen recht aan gezinnen die vermogen in stenen hebben en weinig liquide middelen bezitten.
De petitie die erfbelasting wil afschaffen
De stichting Cultuur onder Vuur voert daarom campagne voor volledige afschaffing van de erfbelasting. Hun landelijke petitie is gericht aan de minister van Financiën, telt inmiddels meer dan 60.000 handtekeningen en mikt op minstens 100.000 steunbetuigingen.
Wie die oproep ondersteunt, kan tekenen. Klik hier om de petitie tegen erfbelasting te tekenen op Cultuur onder Vuur. Volgens de initiatiefnemers is brede steun nodig om in Den Haag een duidelijke koerswijziging af te dwingen.
Politieke plannen voor hogere tarieven
De campagne wijst ook naar politiek Den Haag. Frans Timmermans en Groep PvdA GroenLinks zouden de erfbelasting willen verhogen naar 45 procent. In zo’n scenario zou Emma ruim 40.000 euro kwijt zijn geweest, mogelijk met verkoopdruk tot gevolg.
Die mogelijkheid zorgt voor felle reacties onder tegenstanders en voorstanders. Voor Emma is dat politieke debat abstract, maar het rekensommetje erachter is glashelder: tarieven bepalen of nabestaanden kunnen blijven wonen en rekeningen kunnen betalen.
Wat dit verhaal laat zien
Emma’s ervaring maakt duidelijk hoe een hoge WOZ-waarde en een lage spaarbuffer kunnen botsen. Vermogen op papier levert een belastingaanslag op, terwijl er in het dagelijks leven nauwelijks vrije middelen zijn om die directe rekening te dragen.
De humanitaire kant is even voelbaar als de juridische. Verdriet, papierwerk, aanslagen en onbekende regels komen samen op een kwetsbaar moment. Juist daarom willen de initiatiefnemers dat dit onderwerp snel, helder en met menselijk maat wordt besproken.
Wat u nu kunt doen
Wie het oneerlijk vindt, kan de petitie steunen of het eigen nalatenschapsplan nalopen. Bespreek uw situatie met betrokkenen en houd rekening met waardestijgingen en aanslagen. Kleine voorbereidingen kunnen grote verrassingen bij een verdrietige gebeurtenis helpen voorkomen.
Wilt u meedoen met de actie, dan kan dat vandaag nog. Klik hier om de petitie Stop de erfbelasting – Geen grafroof door de staat direct te ondertekenen op de officiële actiepagina van Cultuur onder Vuur.
