De benzine- en dieselprijs gaan de komende jaren naar verwachting flink omhoog. Wie nu al schrikt aan de pomp, moet rekening houden met nog hogere kosten. Dat komt door een optelsom van keuzes in Den Haag en nieuwe Europese regels die alle automobilisten raken, ongeacht of je op diesel of benzine rijdt.
De kern: diesel wordt op korte termijn duurder door het aflopen van nationale belastingkortingen, terwijl benzine vanaf 2028 extra stijgt door Europese CO₂-regels. Samen zorgen die maatregelen voor structureel hogere prijzen, met gevolgen voor huishoudens, forenzen en bedrijven.
Wat verandert er voor diesel
De dieselprijs loopt al op, maar er komt nog een schep bovenop. In het coalitieakkoord is destijds besloten om de accijnsverlaging op benzine te verlengen, maar niet op diesel. Dat verschil werkt nu door aan de pomp. Vanaf januari volgend jaar wordt daarom gerekend op een verhoging van zo’n twaalf eurocent per liter diesel, doordat eerdere fiscale verlichting wegvalt. Binnen het ministerie van Financiën is met dat scenario al rekening gehouden.
Voor wie afhankelijk is van diesel – van bestelbusjes tot vrachtvervoer en agrarische bedrijven – tikt dat direct door in de kosten. Veel ondernemers hebben beperkte ruimte om de stijging op te vangen, waardoor tarieven en productprijzen onder druk komen te staan. Ook particuliere rijders met een dieselauto merken het meteen in hun maandlasten.
Internationale spanningen drukken op de markt
De binnenlandse keuzes vallen samen met onrust op de oliemarkt. Spanningen in het Midden-Oosten en problemen rond strategische vaarroutes zoals de Straat van Hormuz hebben de aanvoer van olie tijdelijk verstoord. Daardoor zijn internationale prijzen opgelopen. Sinds het begin van het conflict is diesel aan de pomp in Nederland al ongeveer vijftig cent per liter duurder geworden.
Opvallend is dat de fiscale keuzes zijn gemaakt vóórdat deze internationale onrust oplaaide. Destijds leek de dieselprijs relatief laag en woog verlenging van de benzinekorting zwaarder. Inmiddels is de situatie veranderd en drukken marktontwikkelingen bovenop de nationale belastingaanpassingen.
Houding van het kabinet
De vraag is of het kabinet, kijkend naar de snelle prijsstijgingen, bereid is om het beleid bij te sturen. Vooralsnog wordt daar geen duidelijke toezegging over gedaan. Er wordt in Den Haag wel ruimte gelaten om later in te grijpen als de omstandigheden dat vragen, maar concrete besluiten blijven uit. Dat zorgt voor onzekerheid bij automobilisten en in sectoren die sterk leunen op diesel, zoals transport en logistiek.
Bedrijven die met strakke marges werken, vrezen dat de hogere brandstofrekening niet volledig is door te rekenen aan opdrachtgevers. Dat vergroot het risico op druk op winsten, uitstel van investeringen en mogelijk een rem op groei. Voor consumenten betekent het vooral dat mobiliteit duurder wordt, zeker in regio’s waar alternatieven voor de auto beperkt zijn.
Wat betekent ets2 voor benzine
Niet alleen dieselrijders krijgen met hogere prijzen te maken. Vanaf 2028 telt in de Europese Unie het nieuwe emissiehandelssysteem voor wegverkeer en gebouwen (ets2) mee in de brandstofprijs. Dit mechanisme beprijst de CO₂-uitstoot van onder meer benzine en diesel, met als doel het gebruik van fossiele brandstoffen terug te dringen en schonere alternatieven te versnellen. In de volksmond wordt dit ook wel de ‘Timmermans-taks’ genoemd, naar de politicus die het klimaatpakket als Eurocommissaris mede vormgaf.
Voor benzinerijders betekent ets2 naar verwachting een verhoging van minimaal dertien eurocent per liter vanaf 2028. Dat bedrag kan schommelen, omdat het afhankelijk is van de CO₂-prijs op de markt. Maar de richting is duidelijk: uitstoot krijgt een prijskaartje en dat zie je terug aan de pomp.
Stapeling van maatregelen voor benzine
De impact van ets2 valt in Nederland samen met het aflopen van de huidige accijnskorting op benzine. Dat zorgt naar verwachting in 2028 voor een dubbel effect. Ruwe doorrekeningen komen uit op een totale stijging van ongeveer 33 eurocent per liter benzine, wanneer de Europese beprijzing en de nationale accijnsverhoging gelijktijdig doorwerken.
Voor huishoudens die dagelijks de auto gebruiken, tikt dat aanzienlijk aan. Denk aan pendelaars, mantelzorgers en gezinnen met sport en schoolritjes. Ook deelauto’s en autoverhuurders krijgen hogere kosten die uiteindelijk in tarieven terechtkomen. In een tijd waarin veel uitgaven al zijn opgelopen door inflatie, kan deze extra druk merkbaar worden in het maandbudget.
Onzekerheid en druk op de politiek
De oplopende brandstofrekening leidt tot toenemende druk op het kabinet om maatregelen te overwegen. Vanuit de samenleving en het bedrijfsleven klinkt de roep om verlichting, bijvoorbeeld door een langere accijnsverlaging, tijdelijke compensaties of een geleidelijke afbouw in plaats van een harde knip. Tegelijkertijd kampt de overheid met krappe financiële ruimte en klimaatdoelen die wettelijk zijn vastgelegd. Dat maakt de afweging complex en politiek gevoelig.
Wat de situatie extra lastig maakt, is dat internationale olieprijzen grillig kunnen blijven. Een periode van rust kan de prijzen dempen, maar nieuwe spanningen of leveringsproblemen kunnen het beeld net zo goed opnieuw verslechteren. Beleidsmakers willen daarom flexibiliteit houden, terwijl automobilisten juist behoefte hebben aan duidelijkheid en voorspelbaarheid.
Gevolgen voor bedrijven en economie
Hogere brandstofprijzen werken door in de hele keten. Transport, bouw, landbouw en bezorgdiensten zien hun kostenbasis stijgen. Als die kosten deels worden doorberekend, worden producten en diensten duurder, met mogelijk extra druk op de inflatie. Wanneer bedrijven de prijsstijgingen niet volledig durven of kunnen doorvoeren, komen marges onder druk en worden investeringen uitgesteld. Beide scenario’s zijn ongunstig voor economische dynamiek.
Voor mkb’ers met een wagenpark of mobiele machines zijn strategische keuzes onvermijdelijk. Denk aan het versnellen van de overstap naar efficiëntere voertuigen, het bundelen van ritten, of het heronderhandelen van contracten waarin brandstofclausules beter zijn vastgelegd. Toch vergt dat tijd, geld en planning, terwijl de prijsstijgingen relatief snel op de agenda staan.
Wat kunnen automobilisten nu doen
Hoewel de grote lijnen door beleid en markt worden bepaald, zijn er stappen om de pijn te dempen. Voor particulieren kan het lonen om ritten te combineren, bandenspanning goed te houden en brandstofbewust te rijden, wat het verbruik direct verlaagt. Ook het vergelijken van tankstations in de regio scheelt regelmatig enkele eurocenten per liter. Voor wie de mogelijkheid heeft, kan overstappen op een zuiniger model of deels thuiswerken kosten drukken op de lange termijn.
Bedrijven kunnen inzetten op routeoptimalisatie, chauffeurscoaching en het in kaart brengen van totale eigendomskosten bij vervanging van voertuigen. Waar mogelijk helpt het om contractvoorwaarden met opdrachtgevers te actualiseren, zodat uitzonderlijke brandstofschommelingen eerlijker worden verdeeld. Dit zijn geen wondermiddelen, maar ze maken wel verschil wanneer elke cent telt.
Balans tussen klimaat en betaalbaarheid
Achter de stijgende pompprijzen schuilt een bredere discussie: hoe combineer je klimaatdoelen met betaalbare mobiliteit? Het doel van ets2 en hogere CO₂-prijzen is helder – uitstoot verminderen en schonere alternatieven aantrekkelijker maken. Maar de overgang brengt kosten met zich mee, zeker zolang elektrische of andere duurzame opties niet voor iedereen haalbaar of betaalbaar zijn.
De komende tijd draait het voor de politiek om timing en dosering. Een te snelle kostenstijging kan draagvlak ondermijnen, terwijl uitstel de klimaatopgave juist groter maakt. Mogelijke tussenwegen zijn temporisering, gericht compenseren van kwetsbare groepen of investeringen die alternatieven versneld toegankelijk maken, zoals laadinfrastructuur en openbaar vervoer.
Vooruitzichten
Zonder nieuw ingrijpen lijkt de richting duidelijk: tanken wordt de komende jaren duurder, zowel voor diesel als benzine. De combinatie van aflopende kortingen, hogere accijnzen en Europese CO₂-beprijzing duwt de prijs structureel omhoog. Hoe hard dat precies gaat, hangt af van politieke keuzes in Den Haag, de Europese markt voor uitstootrechten en de ontwikkeling van de olieprijs.
Voor automobilisten en ondernemers is het daarom wijs om met onzekerheid rekening te houden en waar mogelijk alvast maatregelen te nemen die het verbruik en de kosten beperken. Intussen zal het debat over betaalbaarheid, energiezekerheid en klimaat verder aan zwaarte winnen. Eén ding staat vast: wie de komende jaren aan de pomp komt, zal merken dat elke liter meer telt dan voorheen.
